Πρόσωπα της Κλασικής Μουσικής
Μεγάλες ορχήστρες, κορυφαίοι μαέστροι, καταξιωμένοι και νέοι σολίστες, όπερα, σπουδαίοι λυρικοί καλλιτέχνες, διάσημα σύνολα μουσικής δωματίου, κινηματογραφικές ταινίες, ντοκιμαντέρ, ξεχωριστές παραστάσεις, εκδηλώσεις, μουσικά νέα, κριτικές δίσκων και πολλά άλλα, πάντα με επίκεντρο την Κλασική Μουσική.

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

Maurice Ravel: Piano Concertos – Yuja Wang, Tonhalle-Orchester Zürich, Lionel Bringuier (Audio video)






















As a concerto soloist, Yuja Wang is best known for playing the Russian blockbusters of Tchaikovsky, Rachmaninov, and Prokofiev, but this all-French album from Deutsche Grammophon reveals her talents in a different light. Maurice Ravel's Piano Concerto in G major and his Piano Concerto for the Left Hand in D major are among the most effervescent in the repertoire, and Wang sparkles with charm and energy, sometimes giving a feeling of being lighter than air when playing with the Tonhalle-Orchester Zürich, under the direction of Lionel Bringuier. Most of the magic may be in Ravel's carefully voiced scoring, which creates space around the piano and makes it completely audible, but Wang deserves credit for her controlled touch, seemingly effortless virtuosity, and elegant phrasing, which are always in evidence, even in the more frenetic passages. Gabriel Fauré's Ballade in F sharp major is a solo piano piece that provides a palate cleanser between the concertos, and here Wang offers an intimate reading that is both rich in sonorities and transparent in all its details.

Source: Blair Sanderson (allmusic.com)



On paper, this first foray into French territory by one of today's star pianists looks promising. The Tonhalle Orchestra was the first European orchestra with whom Yuja Wang appeared, aged 15; she performed regularly with them during the 2014-2015 season; added to which she and Bringuier are very much on the same wavelength musically. "There was", she says, "little to discuss during rehearsals".

A good project on paper does not always translate to a successful recording. In this case, however, it does – with knobs on. Five years ago, when I wrote a Collection piece for these pages on Ravel's G major Concerto, I put Jean Casadesus at the top, closely followed by Anne Queffélec, Michelangeli and Argerich. I’m not sure I wouldn't have awarded the palme d’or to this recording. The outer movements are so deliciously light, like the most perfect soufflé, executed with disarming insouciance by pianist and orchestra alike, exemplified by the cheeky clarinet and trombone licks at the start of the third movement. Yet the central section of the first movement with the important harp solo is uncommonly eerie, as is that dissonant passage in the slow movement (4'28", fig 4). You could not wish for a more atmospheric account of this concerto  nor a more thrilling one.

The same applies to the Left Hand Concerto with an opening that is truly sinister (in both senses) but where Yuja Wang keeps the texture feather-light in the G major, here she employs the full ringing resonance of her instrument. Technically, of course, she is fairly awesome in a recording of crystalline clarity and depth. Between the two concertos comes a crisp, unsentimental account of the original solo version of Fauré's Ballade.

Source: Jeremy Nicholas (gramophone.co.uk)



Στο πρόσφατο άλμπουμ της, η διάσημη Κινέζα πιανίστρια Γιούτζα Ουάνγκ ερμηνεύει τα Κοντσέρτα για πιάνο του Μωρίς Ραβέλ: το Κοντσέρτο σε Σολ μείζονα και το Κοντσέρτο για το αριστερό χέρι σε Ρε μείζονα. Μεταξύ των δύο Κοντσέρτων παρεμβάλει τη Μπαλάντα σε Φα δίεση μείζονα, έργο 19, για σόλο πιάνο, του Γκαμπριέλ Φωρέ. Την Ορχήστρα Tonhalle της Ζυρίχης διευθύνει ο Γάλλος αρχιμουσικός Lionel Bringuier. Η ηχογράφηση των Κοντσέρτων του Ραβέλ έγινε τον Απρίλιο του 2015 στη Ζυρίχη, στην αίθουσα συναυλιών Tonhalle (έδρα της ομώνυμης Ορχήστρας), ενώ η ηχογράφηση της Μπαλάντας του Φωρέ έγινε τον Μάιο του ίδιου έτους, στο Teldex Studio στο Βερολίνο. Το CD κυκλοφόρησε το 2015, από τη βρετανική εταιρεία Decca, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές.



Maurice Ravel (1875-1937)

♪ Piano Concerto in G major (1931)

i. Allegramente
ii. Adagio assai
iii. Presto


Gabriel Fauré (1845-1924)

♪ Ballade in F Sharp major, Op.19 (1877-1879)

Andante cantabile – Allegro moderato – Andante – Allegro – Andante – Allegro moderato


Maurice Ravel

♪ Piano Concerto for the Left Hand in D major (1929-1930)

i. Lento – Andante
ii. Allegro
iii. Tempo I


Yuja Wang, piano

Tonhalle-Orchester Zürich
Conductor: Lionel Bringuier

Recordings: Tonhalle, Zurich, April 2015 (Ravel) & Teldex Studio, Berlin, May 2015 (Fauré)

Deutsche Grammophon 2015

(HD 1080p – Audio video)

Photo by Norbert Kniat













Yuja Wang was born in Beijing on February 10, 1987, and encouraged at a young age to make music by her dancer mother and percussionist father, starting the never-ending thirst for knowledge that has sustained her musical development. Yuja began piano lessons at the age of six and her progress was accelerated by studies at Beijing's Central Conservatory of Music. In 1999 she moved to Canada to participate in the Morningside Music summer programme at Calgary's Mount Royal College and thereafter enrolled as the youngest ever student at Mount Royal Conservatory. Wang's exceptional gifts were widely recognised in 2001 with her appointment as a Steinway Artist, and again the following year when she was offered a place at Philadelphia's prestigious Curtis Institute of Music where she studied with Gary Graffman.

By the time Yuja graduated from the Curtis Institute in May 2008, she had already gathered momentum following the spectacular success of her debut three years earlier with the National Arts Center Orchestra in Ottawa. Wang attracted widespread international attention in March 2007 when she replaced Martha Argerich on short notice in performances of Tchaikovsky's Piano Concerto No.1 with the Boston Symphony Orchestra, and within the span of just a few seasons she was working with conductors of the highest calibre. Over the past ten years of her career, she has worked with such pre-eminent Maestros as Claudio Abbado, Daniel Barenboim, Valery Gergiev, Michael Tilson Thomas, Antonio Pappano, Charles Dutoit, and Zubin Mehta.

In January 2009 Yuja Wang became an exclusive Deutsche Grammophon recording artist. Her debut album, Sonatas & Etudes, prompted Gramophone to name her as its 2009 Young Artist of the Year. Her 2011 release of Rachmaninov's Second Concerto and Paganini Rhapsody with the Mahler Chamber Orchestra and Claudio Abbado was nominated for a Grammy Award in the Best Classical Instrumental Solo category. Subsequent releases for the yellow label include Fantasia, an album of encore pieces by Albéniz, Bach, Chopin, Rachmaninov, Saint-Saëns, Scriabin, and others; a live recording of Prokofiev's Concertos Nos. 2 and 3 with Gustavo Dudamel and the Simón Bolívar Symphony Orchestra, and an acclaimed coupling of Ravel's two piano concertos with Fauré's Ballade, recorded with the Tonhalle Orchestra Zurich and Lionel Bringuier. Reviewers around the world have documented the full range of Wang's work, capturing the essence of her musicianship and observing the development of an artist blessed with consummate technical prowess, an inexhaustible creative imagination, and an unmatched stamina.

She was recently described by the New York Times as "one of the best young pianists around" and hailed by the Sydney Morning Herald for her "blistering technique". In July 2015 the Los Angeles Times declared: "Hers is a nonchalant, brilliant keyboard virtuosity that would have made both Prokofiev (who was a great pianist) and even the fabled Horowitz jealous". The combination of critical acclaim, audience ovations, return engagements at leading international venues, and an exclusive recording relationship with Deutsche Grammophon confirm the 29-year old pianist's status as one of this century's most compelling artists.

The international reach and artistic breadth of Yuja Wang's 2016-2017 schedule reflects the strong demand for her work. She unveils her new season in the summer of 2016 with a run of recitals, chamber concerts and concerto performances at the Salzburg, Wolftrap, Tanglewood, Verbier and Baltic Sea festivals including collaborations with Matthias Goerne, Leonidas Kavakos, Lionel Bringuier, Gustavo Gimeno and the Boston Symphony Orchestra. Following her initial NCPA residency concerts, Wang embarks on an extensive recital tour of China and Japan in September before traveling to the United States to open the Philadelphia Orchestra's season with three performances of Chopin's Piano Concerto No.2 in partnership with Yannick-Nézet-Séguin.

Yuja's way of making music connects with a strikingly broad audience. It appeals to everyone, from newcomers to the concert hall to devoted pianophiles, and has attracted an exceptionally youthful following. Her love for fashion, recently recognised by her induction into Giorgio Armani's Sì Women's Circle, has also contributed to the popular appeal of an artist who is armed with the ability to challenge convention and win fresh converts to classical music. She is set to broaden her audience throughout the 2016-2017 season, not least through her term as Artist-in-Residence at China's National Centre for the Performing Arts as well as the Konserthuset in Stockholm. The Beijing-born pianist returns to her home city in August for the first of six specially curated concerts at the NCPA, where she will explore programmes of Romantic and 20th-century repertoire in solo, chamber, and orchestral concerts. Her time in Stockholm will be filled by chamber music with Leonidas Kavakos, Bartok with the Royal Stockholm Philharmonic Orchestra and Maestro Sakari Oramo as well as a recital programme.

Other bold highlights of Yuja Wang's 2016-2017 season include a nine-concert Asian tour with the San Francisco Symphony Orchestra and Michael Tilson Thomas; performances of Ravel's Piano Concerto in G with the London Symphony Orchestra and Gianandrea Noseda at New York's Lincoln Center and the New Jersey Performing Arts Center, and an extensive spring tour of Europe with the Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia and Antonio Pappano. In December she joins forces with percussionist Martin Grubinger for concerts in Vienna, Munich, Zurich, and Tel Aviv, and marks the new year with extensive recital tours of Europe and the United States with violinist Leonidas Kavakos. Wang will also undertake a major solo European recital tour in March and April, complete with concerts in Amsterdam, Berlin, Paris, Vienna and London, and many other cities.

Over the next season's course, Yuja will explore everything from chamber works by Beethoven and Brahms to concertos by Chopin and Shostakovich. Her profound affinity for Bartók falls under the spotlight when she explores each of the composer's three piano concertos, with performances of individual works in Beijing, Cleveland, Dallas, Guangzhou, Stockholm, Taiwan and Toronto, and of the complete set with the Los Angeles Philharmonic Orchestra and Gustavo Dudamel over two consecutive weeks in May and June.

Source: yujawang.com

Photo by Norbert Kniat













Maurice Ravel: Piano Concerto in G major

The piano was Ravel's favorite instrument, and of his two extraordinary concertos, the Piano Concerto in G major was, in his opinion, "more Ravelian". Indeed, the two works are profoundly different, but without being, as Vladimir Jankélévitch observed in his book about the composer, more (or less) Ravelian than the other. Nevertheless, Ravel's opinion should not be dismissed, for it reflects his personal predilection, and, as any listener can tell, the work literally overflows with exuberance, delight, and verve. The Concerto may have been conceived in 1928, the year Ravel received his honorary doctorate from the University of Oxford. While some commentators have found the source of this Concerto in Ravel's Rhapsody on Basque themes Zazpiak bat, a project which remained unfinished, Robert de Fragny remembered that the composer had remarked that the dazzling opening theme came to him during a train ride from Oxford to London in 1928. In 1929, despite failing health, Ravel talked about a world tour on which he would perform his Concerto. While the world tour never materialized, the composer's life was sufficiently hectic, as he received a commission to compose another piano concerto, the Piano Concerto in D major (for the left hand).

Completed in November 1931, the concerto was premiered in January 1932, in a legendary performance by Marguerite Long. The sensations that this work conjures up, right from the beginning, are brightness and boundless energy. Opening with a whiplash sound, the first movement, Allegramente, proceeds rapidly, from an initial burst of light, composed of a lively piccolo tune threading through crystalline, harp-like piano figuration, to the incisive ending, traversing the many truly magical, even mysterious, moments of repose, when the piano indulges in dreamy, languid soliloquies. Delighting in the piano's expressive potential, Ravel fully employs the instrument's sonority, weaving, for example, a trill into a melody. The piano's rich and subtle discourse is magnificently matched by the orchestra, which, appearing in many guises, mimics and complements the piano, reinforcing the sensation of relentless energy by sharp, metallic, insistent statements by the trumpet. Ravel's splendid orchestration, which tempts the listener to experience this work as a brilliant, and almost self-sufficient, demonstration of sheer musical color, reflects the composer's interest in jazz, evidenced by trombone glissandi and similar effects. However, the jazz elements are profoundly Ravelian, which means that they hardly strike the listener as out of context. The remarkable second movement introduces an introspective, soulful atmosphere, seemingly quite remote from the bustle of the previous movement. A simply stated solo piano theme, of a disarming yet profoundly soulful simplicity, suggesting, perhaps, the image of a solitary promenade in the moonlight, yields to a timeless flute theme which expresses feelings of longing, sorrow, and subdued, yet clearly stated, passion. The final movement, as the piano wends its way through a series of shrieks and wails, executed by woodwind and brass instruments, affects the listener as a mounting wave of sound. A sudden, abrupt exclamation concludes the seductive cacophony of this climactic movement, and the listener experiences a desire to revisit the enchanted landscape of a musical work whose limpid formal structure contains a seemingly boundless world – without a trace of creative fatigue or ambivalence – of elegantly turned musical ideas.

Source: Zoran Minderovic (allmusic.com)



Maurice Ravel: Piano Concerto for the Left Hand in D major 

Between 1929 and 1931, Ravel, despite his failing health, worked feverishly, his imagination as powerful as ever. Among the works completed during this period are the two piano concertos: this extraordinary work and the scintillating Piano Concerto in G major. This concerto was commissioned by the prominent Austrian pianist Paul Wittgenstein, brother of the celebrated philosopher Ludwig Wittgenstein, who had lost his right arm due to a wound sustained in World War I. It is indeed a tragic irony that Ravel, who also served his country in World War I, and Wittgenstein were enemies in this terrible conflict. Nevertheless, Ravel, fascinated by the technical challenge of composing a concerto for the left hand, approached the project with immense interest and enthusiasm. In addition, Ravel admired Wittgenstein's determination to continue his career as a concert pianist.

Piano works for the left hand were certainly not a novelty, as compositions by Scriabin, Alkan, and Liapunov attest, but Ravel wanted to create a unique work which would not merely demonstrate how a pianist can compensate for a physical handicap. He wished to compose a work which would stand out as a unique piano concerto. The outcome of Ravel's efforts is one of the great piano concertos of the twentieth century. However, the Concerto, completed in October or November of 1931, failed to please Wittgenstein, who only gradually developed an appreciation for Ravel's work. Furthermore, when the Austrian pianist premiered the work in Vienna, in 1932, he took certain liberties with the score, to the composer's extreme consternation. Despite Ravel's frustration, he conducted the orchestra in Wittgenstein's Paris premiere of the Concerto in 1933. Because Wittgenstein had sole rights on the work for six years, Ravel had to wait until 1937 to hear a performance (by Jacques Février), which satisfied him.

The work, which is really in one movement, begins deep in the bass register, with the contrabassoon, along with the basses, presenting a subdued theme, which elicits a mournful response from the horns. The initial mournful mood is gradually, almost imperceptibly, transformed into an insistent, somewhat manic, musical idea. The piano enters with a simple statement, creating pentatonic resonances, which disappear, but remain in the background. As the initial somber atmosphere lifts, the piano gradually establishes a mood of exquisite lyricism, which pervades the middle section. Ravel's writing is so subtle and technically ingenious that the listener hears a gentle melody with a hypnotically diaphanous, but seemingly elaborate, accompaniment; it is easy to forget that one hand does all the playing. The energy behind the third section, in which the piano engages the orchestra, often mimicking particular instrumental sonorities, profoundly differs from the wave-like, fluid, ascending motion of the Concerto in G major; here, the energy is discontinuous, manifesting itself in obstinate, repetitive figurations and phrases which, if only for brief moments, conjure up the spirit of Boléro. At the same time, Ravel devotes truly marvelous pages to the piano, particularly in the cadenza-like part of the final section, in which the left hand leads an engaging and richly developed melody into a glowing orchestral finale.

Source: Zoran Minderovic (allmusic.com)



Gabriel Fauré: Ballade in F Sharp major

One of Fauré's greatest works is the Ballade, Op.19, which exemplifies the trademark arpeggiations and passagework that form a pillar of Fauré's style. Liszt supposedly declared the piece to be unplayable. Originally composed for solo piano, the Ballade also exists in a version for piano and orchestra which occasionally receives performance. The opus number places it in his early compositional period, which is marked by melodic ideas of disarming freshness framed by a rich harmonic language.

It is especially this harmonic language which identifies Fauré's music, and which eludes analysis. Throughout his life, Fauré explored ever more remote regions of harmony along some secret path that he discovered early on. An effective composer creates expectations in the listener and then deviates from them; through some miracle of chromatic alterations, voice leading, or imagination, Fauré always delivers something better than could be expected. Repeated hearings don't seem to diminish the effect of these unanticipated delights.

The Ballade also shows an advanced grasp of structure. A long opening section serves as an introduction to the first theme, in 4/4, followed by the second theme, also in 4/4, and finally both themes combined in 6/8, with thematic transitional material joining the sections. Such stability and clarity of form remains a feature in all of Fauré's piano works.

But the important point is the content of the form. As common wisdom allows, here we find intimacy, delicacy, gentility, understatement, and dreaminess. What is missing from the description is the soaring earnestness, the urgent climaxes, the passion. Coursing through the refined expression and the elevated vocabulary is an emotional power that comes straight from the heart.

Source: Jeffrey Chappell, Piano & Keyboard Magazine, May/June 1995














Μωρίς Ραβέλ: Κοντσέρτο για πιάνο σε Σολ μείζονα

Τα Κοντσέρτα για πιάνο (1929-1931) του Μωρίς Ραβέλ αποτελούν εξαίσιες εμπνεύσεις και διαμάντια του πιανιστικού ρεπερτορίου. O Guy Lelong αναφέρει ότι αν και είχαν γραφτεί πάνω κάτω την ίδια εποχή, το Κοντσέρτο για το αριστερό χέρι εμφανίζεται πιο μοντέρνο συγκριτικά με το Κοντσέρτο σε Σολ. Όντως, το δεύτερο χαρακτηρίζεται από καθαρή νεοκλασική λογική και δομή συντηρητική. Αρχικά ο συνθέτης στόχευε να συνθέσει μια βασκική εικόνα, μια ραψωδία όπου την κεντρική θέση θα έπαιρνε το φολκλόρ. Η παραδοχή ότι σκεφτόταν να γράψει στο στυλ ενός divertimento του Μότσαρτ δικαιολογεί κάπως τον τρόπο με τον οποίο συνέθεσε το "Adagio" του έργου. Τελικώς έχτισε σταθερά ένα κοντσέρτο σε τρία μέρη, ένα δυναμικό πρώτο, ένα τρυφερό δεύτερο κι ένα μοντέρνο, αστραφτερό τρίτο. Η βαθιά επιθυμία του να είναι ο ίδιος ερμηνευτής της πρώτης εκτέλεσης δεν πραγματοποιήθηκε, εξαιτίας των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε τότε. Το Κοντσέρτο σε Σολ μείζονα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τη Γαλλίδα πιανίστρια Marguerite Long (1874-1966) τον Ιανουάριο του 1932 στη Salle Playel στο Παρίσι με την Ορχήστρα Lamoureux, υπό τη διεύθυνση του συνθέτη. Με τους ίδιους συντελεστές πραγματοποιήθηκε η πρώτη ηχογράφηση τρεις μήνες μετά.


Πηγή: Έφη Αγραφιώτη




Μωρίς Ραβέλ: Κοντσέρτο για πιάνο (αριστερό χέρι) σε Ρε μείζονα


Ο Αυστριακός πιανίστας Πωλ Βιτγκενστάιν (1887-1961) υπήρξε γόνος μιας πολύ πλούσιας οικογένειας με πάθος για τη μουσική. Με το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου πολέμου ο Βιτγκενστάιν κατατάχθηκε στον αυστριακό στρατό και λίγους μήνες αργότερα τραυματίστηκε από σφαίρα στον αγκώνα, με αποτέλεσμα το δεξί του χέρι να ακρωτηριαστεί.

Αποφασισμένος όμως να μην εγκαταλείψει την πιανιστική του καριέρα, εκμεταλλεύτηκε την περιουσία του και ζήτησε από σημαίνοντες συνθέτες της εποχής να γράψουν για εκείνον έργα για αριστερό χέρι. Έτσι, προέκυψαν μεταξύ άλλων έργα για αριστερό χέρι και ορχήστρα των Ρίχαρντ Στράους, Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ, Μπέντζαμιν Μπρίτεν, Πάουλ Χίντεμιτ κ.ά. Ο Βιτγκενστάιν απηύθυνε ανάλογο αίτημα και στον Μωρίς Ραβέλ, ο οποίος εκείνη την εποχή δούλευε πάνω στο κοντσέρτο για πιάνο σε Σολ μείζονα.

Ο ίδιος ο συνθέτης αναγνώρισε τις έντονες επιρροές του, εν προκειμένω από την τζαζ, όπως επίσης και τη συνειδητή του προσπάθεια να δώσει την αίσθηση ότι ο πιανίστας παίζει και με τα δύο χέρια, γεγονός που καθιστά την πιανιστική γραφή εξαιρετικά πυκνή και δεξιοτεχνική. Το έργο είναι αναμφίβολα ένα από τα πιο δραματικά του Ραβέλ, ενώ η σκοτεινή του ατμόσφαιρα έχει εκληφθεί από ορισμένους αναλυτές ως ένα έμμεσο σχόλιο του συνθέτη για την τραγικότητα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Lionel Bringuier. Photo by Paolo Dutto













More photos / Περισσότερες φωτογραφίες


See also / Δείτε επίσης

Sergei Prokofiev: Piano Concerto No.2 in G minor – Yuja Wang, Berliner Philharmoniker, Paavo Järvi

Yuja Wang plays Robert Schumann, Maurice Ravel and Ludwig van Beethoven at Verbier Festival 2016


Yuja Wang, the pianist who will not go quietly


Sergei Prokofiev: Piano Concerto No.3 in C major – Yuja Wang, Lucerne Festival Orchestra, Claudio Abbado


Leonidas Kavakos, violin & Yuja Wang, piano

Maurice Ravel: Sonata for violin and piano No.1 in A minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang


Ottorino Respighi: Violin Sonata in B minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang


Σάββατο, 24 Σεπτεμβρίου 2016

Sergei Prokofiev: Piano Concerto No.2 in G minor – Yuja Wang, Berliner Philharmoniker, Paavo Järvi














Her mother wanted to make a dancer out of her. But Yuja Wang knew that only one part of her could dance: her fingers. The Chinese pianist's fingers fly over the piano keys with breath-taking speed. In May 2013, Yuja Wang proved in her debut recital with the Berliner Philharmoniker Foundation that – besides stupendous technique – she also has an extraordinary feeling for tonal nuance. She performs here with the Philharmoniker as a soloist for the first time – with Sergei Prokofiev's Second Piano Concerto, in which virtuoso brilliance is combined with musical depth. Paavo Järvi conducts this concert.

Source: digitalconcerthall.com



Sergei Prokofiev set to work on his Piano Concerto No.2 in G minor, Op.16, in 1912 and completed it in 1913. But this concerto is lost; the score was destroyed in a fire following the Russian Revolution. Prokofiev reconstructed the work in 1923, two years after finishing his Third Concerto, and declared it to be "so completely rewritten that it might almost be considered [Concerto] No.4"; indeed its orchestration has features that clearly postdate the 1921 concerto. Performing as solo pianist, Prokofiev premiered this surviving "No.2" in Paris on 8 May 1924 with Serge Koussevitzky conducting. It is dedicated to the memory of Maximilian Schmidthof, a friend of Prokofiev's at the St. Petersburg Conservatory who had killed himself in 1913.

The work is scored for piano solo, 2 flutes, 2 oboes, 2 clarinets, 2 bassoons, 4 horns, 2 trumpets, 3 trombones, tuba, timpani, bass drum, snare drum, cymbals, tambourine and strings. It consists of four movements lasting some 29 to 37 minutes.

The work is dedicated to the memory of Maximilian Schmidthof, a friend of Prokofiev's at the St. Petersburg Conservatory, who had committed suicide in April 1913 after having written a farewell letter to Prokofiev. Sergei Prokofiev premiered the work that same year, performing the solo piano part, on August 23 at Pavlovsk. Most of the audience reacted intensely. The Concerto's wild temperament left a positive impression on some of the listeners, whereas others were opposed to the jarring and modernistic sound ("To hell with this futurist music!", "What is he doing, making fun of us?", "The cats on the roof make better music!").

When the original orchestral score was destroyed in a fire following the Russian Revolution, Prokofiev reconstructed and considerably revised the concerto in 1923; in the process, he made the Concerto, in his own words, "less foursquare" and "slightly more complex in its contrapuntal fabric". The finished result, Prokofiev felt, was "so completely rewritten that it might almost be considered [Concerto] No.4". (The Third Concerto had premiered in 1921). He premiered this revised version of the Concerto in Paris on May 8, 1924 with Serge Koussevitzky conducting.

It remains one of the most technically formidable piano concertos in the standard repertoire. Prokofiev biographer, David Nice, noted in 2011: "A decade ago I'd have bet you there were only a dozen pianists in the world who could play Prokofiev's Second Piano Concerto properly. Argerich wouldn't touch it, Kissin delayed learning it, and even Prokofiev as virtuoso had got into a terrible mess trying to perform it with Ansermet and the BBC Symphony Orchestra in the 1930s, when it had gone out of his fingers".

Source: en.wikipedia.org














Η διάσημη Κινέζα πιανίστρια Γιούτζα Ουάνγκ ερμηνεύει το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2 σε Σολ ελάσσονα, έργο 16, του Σεργκέι Προκόφιεφ. Τη Φιλαρμονική του Βερολίνου διευθύνει ο σπουδαίος Αμερικανοεσθονός μαέστρος Πάαβο Γιέρβι. Η συναυλία δόθηκε στη Philharmonie Berlin στις 16 Μαΐου 2015.



Ο Σεργκέι Προκόφιεφ συνέθεσε τα δύο πρώτα κοντσέρτα του για πιάνο ενώ ακόμη σπούδαζε στο Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης. Το Δεύτερο Κοντσέρτο, αφιερωμένο στη μνήμη του στενού φίλου του, Maximilian Schmidthof, ο οποίος είχε αυτοκτονήσει τον Απρίλιο του 1913, γράφτηκε αρχικά την περίοδο 1912-1913. Το χειρόγραφο χάθηκε στη διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης κι ο Προκόφιεφ αναγκάστηκε να το ανασυνθέσει από μνήμης το 1923. Τον Αύγουστο του 1913, η πρεμιέρα του καινοτόμου έργου που περιορίζει την ορχήστρα σε ρόλο απλού συνοδού, ενώ απαιτεί από τον πιανίστα μια – τεχνικά δυσκολότατη – επίδειξη δεξιοτεχνίας, ήταν επεισοδιακή: Κοινό και κριτικοί είχαν διχαστεί και κάποιοι είχαν αποχωρήσει, μιλώντας απαξιωτικά για «φουτουριστική μουσική». Η ιστορία αποκατέστησε το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2 σε Σολ ελάσσονα, έργο 16, του Προκόφιεφ, καταχωρίζοντάς το στα αριστουργήματα του πιανιστικού ρεπερτορίου.

Πηγή: culturenow.gr



Το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2 σε Σολ ελάσσονα, έργο 16, του Σεργκέι Προκόφιεφ, είναι γραμμένο για σόλο πιάνο, 2 φλάουτα, 2 κλαρινέτα, 2 φαγκότα, 2 κόρνα, 2 τρομπέτες, 3 τρομπόνια, τούμπα, τύμπανα, μπάσο τύμπανο, ταμπούρο, κύμβαλα, ντέφι και έγχορδα. Η διάρκεια του έργου κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 29 και 37 λεπτών.



Sergei Prokofiev (1891-1953)

♪ Piano Concerto No.2 in G minor, Op.16 (1912-1913)

i. Andantino
ii. Scherzo. Vivace
iii. Intermezzo. Allegro moderato
iv. Finale. Allegro tempestoso


Encore:

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)

♪ Piano Sonata No.11 in A major, K.331 (c. 1783)

iii. Alla Turca (Turkish March) (Arr. Arcadi Volobos / Yuja Wang)


Yuja Wang, piano

Berliner Philharmoniker
Μουσική διεύθυνση (Conductor): Paavo Järvi

Philharmonie Berlin, May 16, 2015

(HD 720p)














Yuja Wang was born in Beijing on February 10, 1987, and encouraged at a young age to make music by her dancer mother and percussionist father, starting the never-ending thirst for knowledge that has sustained her musical development. Yuja began piano lessons at the age of six and her progress was accelerated by studies at Beijing's Central Conservatory of Music. In 1999 she moved to Canada to participate in the Morningside Music summer programme at Calgary's Mount Royal College and thereafter enrolled as the youngest ever student at Mount Royal Conservatory. Wang's exceptional gifts were widely recognised in 2001 with her appointment as a Steinway Artist, and again the following year when she was offered a place at Philadelphia's prestigious Curtis Institute of Music where she studied with Gary Graffman.

By the time Yuja graduated from the Curtis Institute in May 2008, she had already gathered momentum following the spectacular success of her debut three years earlier with the National Arts Center Orchestra in Ottawa. Wang attracted widespread international attention in March 2007 when she replaced Martha Argerich on short notice in performances of Tchaikovsky's Piano Concerto No.1 with the Boston Symphony Orchestra, and within the span of just a few seasons she was working with conductors of the highest calibre. Over the past ten years of her career, she has worked with such pre-eminent Maestros as Claudio Abbado, Daniel Barenboim, Valery Gergiev, Michael Tilson Thomas, Antonio Pappano, Charles Dutoit, and Zubin Mehta.

In January 2009 Yuja Wang became an exclusive Deutsche Grammophon recording artist. Her debut album, Sonatas & Etudes, prompted Gramophone to name her as its 2009 Young Artist of the Year. Her 2011 release of Rachmaninov's Second Concerto and Paganini Rhapsody with the Mahler Chamber Orchestra and Claudio Abbado was nominated for a Grammy Award in the Best Classical Instrumental Solo category. Subsequent releases for the yellow label include Fantasia, an album of encore pieces by Albéniz, Bach, Chopin, Rachmaninov, Saint-Saëns, Scriabin, and others; a live recording of Prokofiev's Concertos Nos. 2 and 3 with Gustavo Dudamel and the Simón Bolívar Symphony Orchestra, and an acclaimed coupling of Ravel's two piano concertos with Fauré's Ballade, recorded with the Tonhalle Orchestra Zurich and Lionel Bringuier. Reviewers around the world have documented the full range of Wang's work, capturing the essence of her musicianship and observing the development of an artist blessed with consummate technical prowess, an inexhaustible creative imagination, and an unmatched stamina.

She was recently described by the New York Times as "one of the best young pianists around" and hailed by the Sydney Morning Herald for her "blistering technique". In July 2015 the Los Angeles Times declared: "Hers is a nonchalant, brilliant keyboard virtuosity that would have made both Prokofiev (who was a great pianist) and even the fabled Horowitz jealous". The combination of critical acclaim, audience ovations, return engagements at leading international venues, and an exclusive recording relationship with Deutsche Grammophon confirm the 29-year old pianist's status as one of this century's most compelling artists.

The international reach and artistic breadth of Yuja Wang's 2016-2017 schedule reflects the strong demand for her work. She unveils her new season in the summer of 2016 with a run of recitals, chamber concerts and concerto performances at the Salzburg, Wolftrap, Tanglewood, Verbier and Baltic Sea festivals including collaborations with Matthias Goerne, Leonidas Kavakos, Lionel Bringuier, Gustavo Gimeno and the Boston Symphony Orchestra. Following her initial NCPA residency concerts, Wang embarks on an extensive recital tour of China and Japan in September before traveling to the United States to open the Philadelphia Orchestra's season with three performances of Chopin's Piano Concerto No.2 in partnership with Yannick-Nézet-Séguin.

Yuja's way of making music connects with a strikingly broad audience. It appeals to everyone, from newcomers to the concert hall to devoted pianophiles, and has attracted an exceptionally youthful following. Her love for fashion, recently recognised by her induction into Giorgio Armani's Sì Women's Circle, has also contributed to the popular appeal of an artist who is armed with the ability to challenge convention and win fresh converts to classical music. She is set to broaden her audience throughout the 2016-2017 season, not least through her term as Artist-in-Residence at China's National Centre for the Performing Arts as well as the Konserthuset in Stockholm. The Beijing-born pianist returns to her home city in August for the first of six specially curated concerts at the NCPA, where she will explore programmes of Romantic and 20th-century repertoire in solo, chamber, and orchestral concerts. Her time in Stockholm will be filled by chamber music with Leonidas Kavakos, Bartok with the Royal Stockholm Philharmonic Orchestra and Maestro Sakari Oramo as well as a recital programme.

Other bold highlights of Yuja Wang's 2016-2017 season include a nine-concert Asian tour with the San Francisco Symphony Orchestra and Michael Tilson Thomas; performances of Ravel's Piano Concerto in G with the London Symphony Orchestra and Gianandrea Noseda at New York's Lincoln Center and the New Jersey Performing Arts Center, and an extensive spring tour of Europe with the Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia and Antonio Pappano. In December she joins forces with percussionist Martin Grubinger for concerts in Vienna, Munich, Zurich, and Tel Aviv, and marks the new year with extensive recital tours of Europe and the United States with violinist Leonidas Kavakos. Wang will also undertake a major solo European recital tour in March and April, complete with concerts in Amsterdam, Berlin, Paris, Vienna and London, and many other cities.

Over the next season's course, Yuja will explore everything from chamber works by Beethoven and Brahms to concertos by Chopin and Shostakovich. Her profound affinity for Bartók falls under the spotlight when she explores each of the composer's three piano concertos, with performances of individual works in Beijing, Cleveland, Dallas, Guangzhou, Stockholm, Taiwan and Toronto, and of the complete set with the Los Angeles Philharmonic Orchestra and Gustavo Dudamel over two consecutive weeks in May and June.

Source: yujawang.com










































































More photos / Περισσότερες φωτογραφίες


See also / Δείτε επίσης

Maurice Ravel: Piano Concertos – Yuja Wang, Tonhalle-Orchester Zürich, Lionel Bringuier (Audio video)

Yuja Wang plays Robert Schumann, Maurice Ravel and Ludwig van Beethoven at Verbier Festival 2016

Yuja Wang, the pianist who will not go quietly

Sergei Prokofiev: Piano Concerto No.3 in C major – Yuja Wang, Lucerne Festival Orchestra, Claudio Abbado


Leonidas Kavakos, violin & Yuja Wang, piano

Maurice Ravel: Sonata for violin and piano No.1 in A minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang

Ottorino Respighi: Violin Sonata in B minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang

Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2016

Maurice Ravel: Sonata for violin and piano No.1 in A minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang














Leonidas Kavakos and Yuja Wang, a superstar duo at Carnegie Hall.

Violinist Leonidas Kavakos (the youngest winner of the Sibelius Violin Competition) and pianist Yuja Wang (star of the piano at only 27) are brilliant as soloists on the international stage. For a few months now, they have been giving concerts together around the world and have recorded a CD of Brahms sonatas for violin and piano, released by Decca in March 2014. In London, Robert Matthew-Walker wrote, "Wang is superb and Kavakos is violinistically impeccable, sustaining Brahms's lines perfectly with every note dead in tune [...] The result is a great performance".

Source: medici.tv (2014)



Ravel's so-called "posthumous" sonata, rather than having been penned from beyond the grave, is of course an early work not published until 1975, long after the composer's death. Not to be confused with Ravel's much better known G major sonata from 30 years later, which melds blues with neo-Classicism, this compact, one-movement sonata in A minor from 1897 adheres to the classic exposition-development-recapitulation-coda sequence. It shows the strong influence of Fauré and Franck, yet also uses a harmonic and melodic language Ravel would later make his own in his Piano Trio and String Quartet. The first theme, heard without introduction, is sinuous and dreamy; the second theme, brought in after a short piano solo, is smoother, broader, and at times vaguely Oriental, while still almost passing for Fauré. The coda, after a condensed recapitulation, is particularly chromatic, as if it were plucked from Franck's more famous violin sonata.

Throughout this work, Ravel constantly shifts meters and indulges in harmonic vagueness, helping place the sonata solidly in the French Impressionist style. Yet he also overly relies on triplets, allows his melody to descend frequently into repetition, and displays a competent but not entirely idiomatic knowledge of violin technique. Ravel obviously considered the work too flawed for publication, but it is nevertheless a beguiling piece that surely would have entered the standard repertory had Ravel tightened it up a few years after composing it.

Source: James Reel (allmusic.com)



Ο διεθνούς φήμης βιολονίστας Λεωνίδας Καβάκος και η διάσημη Κινέζα πιανίστρια Γιούτζα Ουάνγκ ερμηνεύουν τη Σονάτα για βιολί και πιάνο αρ. 1 σε Λα ελάσσονα, του Μωρίς Ραβέλ. Η συναυλία δόθηκε στο Κάρνεγκι Χολ στη Νέα Υόρκη στις 23 Νοεμβρίου 2014.

Η Σονάτα για βιολί και πιάνο αρ. 1 σε Λα ελάσσονα, η λεγόμενη «μεταθανάτια», του Μωρίς Ραβέλ, αν και αποτελεί ένα πρώιμο έργο (γράφτηκε το 1897), δημοσιεύτηκε μόλις το 1975, πολλά χρόνια μετά το θάνατο του συνθέτη. Το έργο δεν πρέπει να συγχέεται με την πολύ πιο γνωστή Σονάτα για βιολί και πιάνο αρ. 2 σε Σολ μείζονα, η οποία γράφτηκε τριάντα χρόνια αργότερα.



Maurice Ravel (1875-1937)

♪ Sonata for violin and piano No.1 in A minor, Op. posth. (1897)

Leonidas Kavakos, violin
Yuja Wang, piano

Carnegie Hall, New York, November 23, 2014

(HD 720p)






































More photos / Περισσότερες φωτογραφίες


See also / Δείτε επίσης

Ottorino Respighi: Violin Sonata in B minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang


Leonidas Kavakos, violin

Λεωνίδας Καβάκος: Το κράτος επιβραβεύει και επιχορηγεί όσους υπηρετούν τα συμφέροντά του

Sergei Prokofiev: Violin Concerto No.2 in G minor – Leonidas Kavakos, Mariinsky Theatre Orchestra, Valery Gergiev (HD 1080p)

Sergei Prokofiev: Violin Concerto No.1 in D major – Leonidas Kavakos, Mariinsky Theatre Orchestra, Valery Gergiev (HD 1080p)


Yuja Wang, piano

Maurice Ravel: Piano Concertos – Yuja Wang, Tonhalle-Orchester Zürich, Lionel Bringuier (Audio video)

Sergei Prokofiev: Piano Concerto No.2 in G minor – Yuja Wang, Berliner Philharmoniker, Paavo Järvi

Yuja Wang plays Robert Schumann, Maurice Ravel and Ludwig van Beethoven at Verbier Festival 2016

Yuja Wang, the pianist who will not go quietly

Sergei Prokofiev: Piano Concerto No.3 in C major – Yuja Wang, Lucerne Festival Orchestra, Claudio Abbado

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

Λεωνίδας Καβάκος: Το κράτος επιβραβεύει και επιχορηγεί όσους υπηρετούν τα συμφέροντά του

Λεωνίδας Καβάκος (Φωτογραφία του Jan-Olav Wedin)
















Συνέντευξη του Λεωνίδα Καβάκου στη δημοσιογράφο Σόνια Ζαχαράτου για το BHMAgazino

Επί δεκαετίες με το βιολί στην αγκαλιά του. Από παιδάκι. Ο Λεωνίδας Καβάκος. Το παιδί-θαύμα που εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους σύγχρονους μουσικούς του κλασικού ρεπερτορίου. Ένας ακόμη καλλιτέχνης – μετρημένοι στα δάχτυλα είναι – που έσπασε το φράγμα της ελληνικής απομόνωσης και μιζέριας και που, διανύοντας εκατοντάδες χιλιάδες μίλια, χαρίζει απαράμιλλη ευφροσύνη και βαθύτατη συγκίνηση στους λάτρεις της κλασικής μουσικής από τη μία άκρη της Γης στην άλλη. Ένα όνομα που το διεκδικούν οι μεγαλύτερες συμφωνικές ορχήστρες και που η παγκόσμια μουσική κοινότητα το υποδέχεται με απόλυτο σεβασμό και με κριτικές διθυραμβικές. Για αυτόν ανοίγουν οι λαμπρότερες αίθουσες του κόσμου και οι συναυλίες στις οποίες συμμετέχει είναι sold out μήνες πριν. Όσοι Έλληνες έχει τύχει να τον παρακολουθήσουν σε κάποια πόλη του εξωτερικού εντυπωσιάζονται από τον ενθουσιασμό των ακροατών του, καθώς τον επευφημούν όρθιοι για πολλή ώρα.

Τα τελευταία χρόνια, ο Λεωνίδας Καβάκος, τιμημένος με τα μεγαλύτερα διεθνή μουσικά βραβεία (με πιο πρόσφατο το Léonie Sonning Music Prize 2017) και με ένα ισχυρό συμβόλαιο με τη δισκογραφική Decca στα χέρια του, έχει διευθύνει και ορχήστρες. Την Καμεράτα του Σάλτσμπουργκ, τη Συμφωνική του Λονδίνου, της Βοστόνης, του Σικάγου, τη Φιλαρμονική της Γαλλικής Ραδιοφωνίας. Τώρα τον έχει προσκαλέσει και η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης (οι εμφανίσεις θα ξεκινήσουν στις 20 Οκτωβρίου και θα συνεχιστούν έως τον Μάιο του 2017). Υψίστη τιμή. Ο Λεωνίδας Καβάκος με το σπουδαίο ταλέντο και την ιλιγγιώδη πορεία δούλεψε και δουλεύει σκληρά για να κατακτήσει αυτή τη θέση στο διεθνές προσκήνιο, γιατί το ταλέντο από μόνο του δεν αρκεί. Δεν είναι, όμως, μόνον αυτό. Η Ελλάδα τον απασχολεί πολύ. Το τι συμβαίνει και το τι μέλλει γενέσθαι. Γι' αυτό διαβάζει, μελετά τις εξελίξεις, διασταυρώνει πληροφορίες και αποφαίνεται με λόγο χειμαρρώδη, συχνά θυμωμένο, αλλά και με συμπυκνωμένη γνώση. Τον ενδιαφέρει και το διεθνές πολιτικοκοινωνικό πεδίο, επειδή ο κόσμος είναι ένας. Τον συνεπαίρνουν και οι φιλοσοφικές έννοιες, το άυλο, η πνευματική διάσταση του ανθρώπου. Ο Λεωνίδας Καβάκος μάς τιμά. Τιμά την Ελλάδα, ασχέτως αν η Ελλάδα, επισήμως, δεν τον έχει τιμήσει ποτέ.

— Κύριε Καβάκο, σας ευχαριστούμε για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Ας αρχίσουμε με κάτι καλοκαιρινό. Διακοπές πήγατε;
— Ναι. Η Ελλάδα έχει πανέμορφα μέρη για όλες τις αντιλήψεις, φιλοσοφίες και προτιμήσεις, ιδανικός τόπος, και όχι μόνο για διακοπές.

— Έχετε παίξει ποτέ βιολί μπροστά στη θάλασσα;
— Όχι, γιατί ο ήλιος σε πέντε λεπτά θα λιώσει το βερνίκι και μπορεί να σπάσει το βιολί.

— Η τέχνη σας σάς έχει προσφέρει αμέτρητες ταξιδιωτικές εμπειρίες. Σε πόσες χώρες έχετε παίξει;
— Μπορώ να πω πού δεν έχω παίξει. Στην Αφρική, στην Ινδονησία – σε κάποιες πόλεις της έχω βρεθεί –, στην Ινδία, που θα το ήθελα, και σε αρκετές της Νότιας Αμερικής. Το προνόμιο να ταξιδεύω για την εργασία μου είναι ευλογία.

— Απομένει χρόνος για να περιηγηθείτε και τους τόπους;
— Όχι πάντα. Μπορεί να προλάβω να αφουγκραστώ λίγο τη συχνότητα του χώρου.

— Επισκέπτεστε μουσεία;
— Προτιμώ να μην πάω αν έχουν πολύ κόσμο. Με ενοχλούν οι άνθρωποι που δεν συμπεριφέρονται ως μέρος τους και θέλουν να επιβάλουν τη δική τους συχνότητα. Είναι σαν να κάνουν απόβαση κατάκτησης. Είχα την ευκαιρία, όμως, να επισκεφθώ με έναν φίλο τη βίλα Μποργκέζε στη Ρώμη, σε ώρα που δεν είχε επισκεπτήριο. Τι να σας πω; Στεκόμουν και κοιτούσα μισή ώρα έναν άγγελο σε μια περιστροφική κίνηση... Σαν να άκουγα τη μουσική του αγάλματος... Ανάταση...

— Ένα από τα όνειρά σας – είχατε δηλώσει σε προηγούμενη συνέντευξη στο περιοδικό μας – ήταν να παίξετε με τη Φιλαρμονική της Βιένης. Το πραγματοποιήσατε. Τα όνειρα πάμε και τα συναντάμε ή έρχονται εκείνα στη ζωή μας;
Πολύ ρομαντική θεώρηση. Η δική μου σκοπιά είναι ότι επειδή ο χρόνος δεν είναι όπως τον βιώνουμε – επιστημονική άποψη είναι αυτή –, και στον απόλυτο χρόνο δεν υπάρχει παρελθόν, παρόν και μέλλον, όλα είναι εκεί και τα συναντάμε στη διάρκεια της ζωής μας. Έτσι το αισθάνομαι. Και στην τέχνη, το όνειρο δεν είναι κάτι που το πιάνεις και το κατέχεις. Είναι άγγιγμα. Το ότι έπαιξα δύο φορές με τη Φιλαρμονική της Βιένης είναι ένας σταθμός, αλλά δεν σημαίνει ότι έφτασα κάπου και σταματώ. Ήταν μια περαιτέρω ώθηση.

— Μερικές φορές, ενώ παίζετε μόνος, μοιάζει ν' ακούγεται μία συγχορδία. Είναι κάτι ιδιαίτερο. Πώς γίνεται;
— Εσείς να το εξηγήσετε. Εγώ παίζω αυτό που λέει το κείμενο. Από εκεί και πέρα, σίγουρα υπάρχει μία πολύ ειδική δόνηση η οποία απλώνεται στον χώρο, μια τρομερή, ανεξέλεγκτη ενέργεια που έχει να κάνει με πάρα πολλούς παράγοντες... Και η σιωπή σε έναν χώρο συναυλιών δεν σημαίνει νεκρική σιωπή· είναι σιωπή απόλυτης επικοινωνίας. Κοινωνούμε της μουσικής και επικοινωνούμε μέσω της μουσικής, που βεβαίως είναι ο πυρήνας από τον οποίο ξεκινούν όλες οι αισθήσεις. Το τι ακούει, όμως, ο καθένας ισχύει μεμονωμένα. Εμένα μου αρέσει αυτό που λέτε, αλλά δεν μπορώ να σας το εξηγήσω. Είναι προσωπικό σας βίωμα. Κι επειδή σε μια συναυλία δεν υπάρχει κείμενο καθοδήγησης ή πλαίσιο σκέψης, ο νους είναι ελεύθερος να ταξιδέψει και να εξερευνήσει χώρους που δεν τους ορίζει κανείς.

— Η μαγεία της μουσικής.
— Η επαφή με το άπειρο.

— Κι εσείς, εντός.
— Εννοείται. Γι' αυτό και δεν είμαι υπέρ των ζωντανών ηχογραφήσεων. Δεν μπορείς να ελέγξεις ποτέ τον ενεργειακό παλμό μιας βραδιάς. Μπορεί να είναι τέλειος. Ή τρελός. Να είναι ένας παλμός που να μη σε αφήνει να συντονιστείς πλήρως. Γιατί και ο μουσικός δεν είναι μηχανή να βρίσκεται κάθε μέρα στην ίδια συχνότητα.

— Στην Αθήνα σάς είδαμε ως μουσικό και συγχρόνως ως διευθυντή της Φιλαρμονικής της Γαλλικής Ραδιοφωνίας. Η διεύθυνση ήταν κάτι που πάντα θέλατε.
— Πλέον πραγματοποιείται. Διευθύνω αρκετές συναυλίες στο εξωτερικό με πολλές ορχήστρες και σιγά σιγά δημιουργείται και μια άλλη πορεία. Αλλά δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο δύσκολο είναι... Δεν μπορείτε... Κυρίως επειδή το θέμα της διεύθυνσης δεν είναι κάτι με το οποίο μεγάλωσα, όπως με το βιολί.

— Τώρα ετοιμάζεστε και για τη Νέα Υόρκη αλλά και για τη σπουδαία διάκριση που σας κάνει η Δανία. Συνέπεσαν εξαιρετικά γεγονότα.
— Ναι. Κάποιος πήρε χαμπάρι ότι το 2017 φτάνω τα 50 χρόνια μου. Και μαζεύτηκαν ιδέες και θα εμφανιστώ σε κάποιες μεγαλουπόλεις, όπως η Νέα Υόρκη, η Βιένη, το Άμστερνταμ. Η συνεργασία με τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης είναι για μένα πολύ σημαντική. Θα διευθύνω για πρώτη φορά την ορχήστρα. Με κάλεσαν ως artist-in-residence για την περίοδο 2016-2017. Να, που λέγαμε για όνειρα. Αυτό δεν υπήρχε καν στα όνειρά μου. Είναι μια μεγάλη στιγμή. Με πιάνει δέος γιατί ο προηγούμενος Έλληνας που διηύθυνε την ορχήστρα ήταν ο Δημήτρης Μητρόπουλος. Βεβαίως, δεν μπορεί να γίνει σύγκριση μεγεθών...

— Και η βράβευση στη Δανία;
— Πολύ μεγάλη διάκριση γιατί το βραβείο του Ιδρύματος Léonie Sonning το έχουν πάρει μουσικοί όπως ο Στραβίνσκι, ο Σοστακόβιτς, ο Μπερνστάιν... Αρχίζω και τον μαραθώνιο της ηχογράφησης για τις Σονάτες του Μπαχ για σόλο βιολί. Ένα έργο που αγγίζει άλλες διαστάσεις και είναι ευλογία που μπορώ να το κάνω. Από την άλλη, νιώθω τρόμο γιατί κάθε στιγμή που το μελετώ, μου αποδεικνύει ότι είμαι ανέτοιμος, και η γοητεία να βρίσκω κάτι αντικαθίσταται συνεχώς από το άγχος τού τι δεν βλέπω ακόμη.

— Στην Ελλάδα, τι θα κάνετε; Δεν θα το γιορτάσουμε;
— Έχω το masterclass, το οποίο συμπλήρωσε τα πέντε χρόνια του, με το Ωδείο Μουσικοί Ορίζοντες. Το αγαπάω πολύ. Έρχεται και πολύ κοινό που έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει τι υπάρχει πίσω. Είναι σε πολύ όμορφη τροχιά και θέλω να το εξελίξω. Να γίνει σαν Ακαδημία, πιο συνολικό και με άλλα όργανα. Και θα ήθελα πάρα πολύ να μπορέσω να συνδυάσω την τέχνη του λόγου με την τέχνη της μουσικής. Γιατί δεν υπάρχει έκφραση, λόγος, χωρίς μουσική. Δεν συνειδητοποιεί ο άνθρωπος την ώρα που φωνάζει ή μιλά τρυφερά ότι παράγει μουσική. Αυτό θα είναι ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα.

— Και δεν θα εμφανιστείτε;
— Δεν το βλέπω.

— Στο masterclass, υπάρχουν παιδιά στα οποία διακρίνετε ιδιαίτερες ικανότητες;
— Υπάρχουν. Το ταλέντο είναι το μόνο που δεν λείπει από την Ελλάδα και είναι συγκλονιστικό να το βλέπεις. Η απόσταση, όμως, για να φτάσουν κάπου αυτά τα παιδιά είναι πολύ μεγάλη και μπορεί να μην καταφέρουν να τη διανύσουν. Οι απαιτήσεις είναι τεράστιες και η Παιδεία ανύπαρκτη. Το ταλέντο δημιουργεί και στον δάσκαλο μια τεράστια ευθύνη. Εγώ δεν διδάσκω, γιατί με τα ταξίδια δεν θα μπορούσα να ασχοληθώ με τα παιδιά, που θα μου εμπιστεύονταν τη ζωή τους.

— Τι είναι το ταλέντο;
— Θεία παρέμβαση. Θείο άγγιγμα. Είναι η βοήθεια προς κάποιους να ξεπεράσουν τον χρόνο. Θα φέρω ένα πολύ ακραίο, αλλά πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα: ο Μότσαρτ έως τα 36 χρόνια του έγραψε όλο αυτό το έργο που μας άφησε. Αν εγώ πάρω να το αντιγράψω – προσέξτε, να το αντιγράψω, όχι να το συνθέσω –, δεν φτάνει η ζωή μου. Είναι συγκινητικό, λοιπόν, όταν βλέπω ταλέντο σε ένα παιδί. Όμως, υπάρχει και η παραβολή των ταλάντων. Το ταλέντο μπορεί να γίνει τάλαντο. Βέβαια, έχουμε και περιπτώσεις ανθρώπων που εξελίσσονται καταπληκτικά και δεν τους γνωρίζει κανείς. Κάποιοι αναγνωρίζονται μετά θάνατον. Όπως ο Μπαχ, που πέθανε σχεδόν άγνωστος και τον έφερε στην επιφάνεια ο Μέντελσον. Και μιλάμε για έναν συνθέτη που έγραψε τουλάχιστον 700 καντάτες και έναν ασύλληπτο αριθμό άλλων έργων για ορχήστρες, βιολί, τσέλο, φωνητικά, έναν άνθρωπο που έκανε 20 παιδιά, που περπάτησε 600 χλμ. για να ακούσει έναν τσελίστα σε μιαν άλλη πόλη. Το φαντάζεστε;

— Πώς είναι να κάνει κάποιος μια σταδιοδρομία σαν τη δική σας;
— Κάτι πολύ δυνατό και σκληρό. Πρέπει ο άνθρωπος να περιβληθεί με ατσάλινο τείχος για να προστατεύσει την ψυχή του, η οποία πρέπει συγχρόνως να παραμένει ευαίσθητη και εύθραυστη. Διότι αν η ψυχή ταυτιστεί με το προστατευτικό τείχος, δεν έρχεται σε επαφή με το νόημα των μουσικών κειμένων. Ένας παραλογισμός...

— Τι αποτύπωμα σας αφήνει το γεγονός ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι και διασημότητες έρχονται ν' απολαύσουν τη μουσική σας;
— Για μένα, είτε διάσημος είτε όχι, κάποιος που έρχεται σε μια συναυλία είναι το ίδιο σημαντικός και με τιμά με την παρουσία του. Μια μικρή εξαίρεση, κάποιοι που έχουν εμβαθύνει πολύ στη μουσική και που σίγουρα ακούν και βλέπουν διαφορετικά. Εξάλλου, ο κόσμος δεν έρχεται για ν' ακούσει εμένα αλλά τη μουσική του συνθέτη, ασχέτως αν είναι τεράστιος και ο ρόλος του μουσικού, διότι τα έργα αλλιώς δεν θα ακούγονταν. Από την άλλη, έχει αποδειχτεί ιστορικά ότι πάρα πολλοί μουσικοί και συνθέτες που διαπρέπουν στην εποχή τους ύστερα από χρόνια ξεχνιούνται. Και κάποιοι δεν ξεχνιούνται ποτέ.

— Κύριε Καβάκο, επιτρέψτε μου να σας κατατάξω στους αρίστους – κάνετε μια κίνηση μη αποδοχής του χαρακτηρισμού μου και την αναφέρω διότι οι αναγνώστες δεν μπορούν να τη δουν. Επειδή τον τελευταίο καιρό έχει αναχθεί σε μέγιστο το θέμα της αριστείας, ποια είναι η άποψή σας;
— Είναι σαν την Ιθάκη η αριστεία και η επιδίωξή της απαιτεί έναν τρόπο ζωής. Πρέπει κανείς να μοχθήσει πάρα πολύ. Πρέπει να αφιερώσει τη ζωή του σε κάτι συγκεκριμένο που δεν είναι και σίγουρο ότι θα το πετύχει – ότι θα το πετύχει με την έννοια της αναγνώρισης από τους άλλους. Την αριστεία έχουμε χρέος να την επιδιώκουμε, αλλά όχι να θέλουμε να την κατακτήσουμε. Δεν κατακτάται, επειδή όσο περισσότερο εμβαθύνουμε, τόσο ανοίγονται νέοι ορίζοντες. Η κατοχή περιορίζει.

— Επειδή, καθώς μας είπατε, φτάνετε στον μισό αιώνα ζωής – σας εύχομαι να τα εκατοστίσετε –, θα ήθελα να σας ρωτήσω τι σκέπτεστε αν κοιτάξετε από μιαν απόσταση όσα έχετε κάνει ως τώρα.
— Μπορώ να δω αυτά που έχω κάνει και αυτά που δεν έχω κάνει. Καλύτερα, όμως, είναι να κοιτάμε πού βρισκόμαστε και τι μπορούμε να εξελίξουμε. Και δεν μπορούμε να έχουμε επίγνωση του πού βρισκόμαστε, αγνοώντας το παρελθόν. Και ας μην ξεχνάμε ότι όλα είναι σχετικά. Να τα βλέπουμε εμείς έτσι, χωρίς να είναι. Προσπαθώ να τα δω, λοιπόν, με βάση το παρελθόν και με αναφορά στο παρόν, ώστε να γεννιούνται στιγμές όμορφες και ενδιαφέρουσες για το μέλλον.

— Και τι θα θέλατε να αλλάξετε;
— Στη ζωή επιβάλλεται να μελετά κανείς τις ατυχείς επιλογές του, γιατί κάποια στιγμή έρχεται η ώρα του αντιτίμου. Από εκεί και πέρα, θεωρώ ευλογία το ότι είχα αυτό το ταλέντο και ευνοήθηκα από τον συνδυασμό του καθηγητού και των γονέων μου· δεν μπορώ να το αγνοήσω. Ούτε θα ήθελα να το αλλάξω. Θα ήθελα να αλλάξω άλλα. Αν θεωρήσουμε ότι υπάρχουν δύο διαστάσεις, η γήινη και η άλλη – να μην την κατονομάσω και δημιουργηθούν ρεύματα απόψεων αντιθέτων χωρίς να υπάρχει λόγος –, σίγουρα η εμπλοκή μέσα στη γήινη, ακόμη κι αν έχει να κάνει με τη μουσική, τρώει χρόνο από πράγματα που αφορούν την υψηλότερη αποστολή του ανθρώπου ως είδος. Και αυτό είναι δυστυχώς μια όμορφη φυλακή, αλλά δεν παύει να είναι φυλακή.

— Η πνευματικότητα, αν κατάλαβα καλά;
— Ναι. Η πνευματική επικοινωνία. Είναι κάτι αξεπέραστο, διότι λειτουργεί σε μιαν άλλη διάσταση από αυτήν της καθημερινότητας. Είναι ένα ασύλληπτο δώρο, απολύτως θεμελιώδες για τη ζωή μας, γιατί ανοίγει το κανάλι με τη θεία διάσταση. Όμως στην Παιδεία μας σχεδόν αγνοείται. Έτσι, δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε πλέον μεταξύ μας, να σκεφτούμε ότι ως άνθρωποι έχουμε διαφορές. Και δημιουργείται μια αντιπαλότητα, μια έχθρα.

— Η αντιπαλότητα και η έχθρα πάντα υπήρχαν.
— Βεβαίως. Και νομίζω ότι ένας ανώτερος συμπαντικός νόμος επιβάλλει τη φθορά, ένας νόμος που δεν μπορούμε να συλλάβουμε και να ελέγξουμε, μια ανώτερη συνθήκη που δημιουργεί τις παραμέτρους για να φτάσουμε σε αυτές τις καταστάσεις. Έχει αποδειχτεί ιστορικά ότι οι μεγάλοι πόλεμοι επαναλαμβάνονται. Κι ενώ μοιάζει εμείς να οδηγούμε τις καταστάσεις εκεί, δεν είναι έτσι. Γιατί ποιος θέλει τον πόλεμο; Καθένας με τον τρόπο του ψάχνει την ηρεμία και την αρμονία στη ζωή του. Εμείς προσπαθούμε να κατηγοριοποιήσουμε τα πάντα και να τα θέσουμε σε αντιστοιχίες, έχοντας στο μυαλό μας μιαν εικόνα αυτού που θέλουμε να δούμε. Κι έρχεται κάτι και τα ανατρέπει όλα. Γι' αυτό πρέπει να είμαστε πάντα ανοιχτοί και έτοιμοι να μεταβληθούμε. Η μεταβολή είναι το μεγάλο πλεονέκτημα και το μεγάλο ρίσκο.

— Είμαστε το ελάχιστο μέσα στο σύμπαν.
— Το ελάχιστο δεν είναι και ασήμαντο. Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Άλλωστε, υπάρχουν και οι απόψεις ότι δεν είμαστε οι μόνοι στο σύμπαν. Αλλά είτε είμαστε είτε δεν είμαστε, δεν πρέπει να λειτουργούμε όπως λειτουργούμε, δηλαδή σαν να είμαστε οι μόνοι.

— Όσα λέτε οδηγούν σε έναν πολύ μεγάλο σεβασμό.
— Σεβασμό που δεν δηλώνει υποδούλωση ή κατωτερότητα. Είναι περισσότερο ρεαλιστικός σεβασμός και ως τέτοιος είναι πολύ όμορφος. Αλλά δεν έχουμε και άλλη επιλογή. Έτσι είναι τα πράγματα. Και όποιος καθίσει λίγο στην άκρη για να δει τη δική του διάσταση μέσα σε αυτό, και παρατηρήσει και μελετήσει, αρκεί για να γίνει ευτυχισμένος – δεν μιλώ παθητικά. Η τήρηση των σωστών αποστάσεων είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Από την απόσταση ατενίζεις κάτι πιο συνολικά, που τελικά βοηθάει. Ο όφις ήταν σύμβολο σοφίας στην αρχαιότητα, επειδή για να διανύσει μιαν απόσταση βιώνει κάθε εκατοστό της. Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Εμείς προσπαθούμε να ξεπεράσουμε τις αποστάσεις, δηλαδή να βιάσουμε τον χρόνο. Γι' αυτό υπάρχουν προβλήματα. Γι' αυτό βλέπουμε σχέσεις ανθρώπων χωρίς κανέναν σεβασμό. Διότι δεν έχουν περάσει μέσα από αυτή τη διαδικασία.

— Με τις κόρες σας πώς είναι η σχέση σας; Σας είδα μαζί στα παρασκήνια του Μεγάρου και ήταν διάχυτη η αγάπη.
— Δυστυχώς, με τις κόρες μου δεν έχω τη σχέση που θα ήθελα, γιατί δεν μου το επιτρέπει ο χρόνος. Αλλά με στενοχωρεί όταν το σκέπτομαι. Βέβαια, και αυτές έχουν μεγαλώσει, 23 και 21 ετών είναι, έχουν τη δική τους ζωή, και έως έναν βαθμό έχουν καταλάβει πόσο σημαντικός είναι ο λόγος. Η μεγάλη μου κόρη είχε δηλώσει ότι δεν ήθελε να μάθει μουσική γιατί «η μουσική παίρνει τον πατέρα μου μακριά». Τώρα μου είπε ότι μετάνιωσε. Κι επίσης, τα παιδιά μου δεν ακούν δημοτική μουσική. Αυτό το θεωρώ ντροπή μου, γιατί ζούμε σε μια χώρα με καταπληκτική δημοτική μουσική και το οικογενειακό περιβάλλον μου ήταν περιβάλλον δημοτικής μουσικής. Ο παππούς μου έπαιζε λαούτο και βιολί, και μεγάλωσα ακούγοντας δημοτικά και κυρίως ηπειρώτικα, παράλληλα με την κλασική από τους γονείς μου.

— Κύριε Καβάκο, τελευταία δημιουργήθηκε σάλος, επειδή σε συνέντευξή σας στην ΕΡΤ καταφερθήκατε εναντίον της λαϊκής μουσικής.
— Χαίρομαι. Αυτοί οι κύριοι που μου επιτίθενται ένιωσαν ότι απειλείται ο κόσμος τους και προφανώς ούτε μία φορά στη ζωή τους δεν έχουν ασχοληθεί σοβαρά με την κλασική μουσική. Και αν τους ζητήσω να τραγουδήσουν έναν σκοπό από τη δεύτερη συμφωνία του Σούμαν επί παραδείγματι, θα νομίζουν ότι τους ζητώ κινέζικα. Αλλά αν το τραγουδήσουν, εγώ θα σταματήσω να μιλάω για την έλλειψη μουσικής παιδείας. Λοιπόν, εγώ δεν είμαι σε θέση, ούτε έχω αυταπάτες ότι είμαι θεός, να κάνω αποδεκτό ή μη αποδεκτό κάτι το οποίο εκφράζει την κοινωνία. Ούτε είπα ότι πρέπει να εξαφανιστεί κάποιο είδος μουσικής, όπως έγραψαν. Πρέπει, όμως, κανείς να δεχτεί ότι υπάρχουν μερικές πραγματικότητες.

— Όπως;
— Ότι από το πρώιμο στάδιο της παιδείας, όταν διαμορφώνεται η προσωπικότητα ενός παιδιού, αλλά και μέχρι το τελευταίο, η μουσική απουσιάζει παντελώς. Και εννοώ τη μουσική, γενικώς. Αν δεχτούμε ότι τα μαθηματικά έχουν πάρει από τη μουσική τις πιο βασικές τους έννοιες, όπως είναι τα διαστήματα, η αρμονία, οι αναλογίες και πολλά άλλα, σημαίνει τι; Ότι, χωρίς μουσική, δημιουργούμε μια κοινωνία η οποία δεν έχει καμία σχέση με τις αναλογίες, με τον ρυθμό ή με την αίσθηση του μέτρου. Ως εκ τούτου, αναρωτιέμαι τι κοινωνίες μπορεί να είναι αυτές οι οποίες αγνοούν τόσο ουσιαστικές υπαρξιακές έννοιες.

— Εισάγετε έννοιες που έχουν να κάνουν και με την καθημερινή ζωή μας.
— Μα, σε αυτές βασίζεται. Κι ένας άνθρωπος που δεν του παρέχεται καμία επαφή με τη μουσική, διδάσκεται τα μαθηματικά σαν κάτι τελείως ξένο – και μιλώ ιδία πείρα, το τι πέρασα στο σχολείο –, σαν μία επιστημονική πληροφορία ψυχρή και άσχετη με τη ζωή. Λοιπόν, τι άνθρωποι μεγαλώνουν; Άνθρωποι αποξενωμένοι από τις θεμελιώδεις διαστάσεις της εν Γη ζωής και της άλλης, όποια κι αν είναι αυτή. Άνθρωποι έρμαια στα ερεθίσματα μιας κοινωνίας η οποία δεν γνωρίζει και δεν σέβεται τις αναλογίες. Και από πού αντλεί ο ψυχισμός και το μυαλό, το οποίο έχει τεράστια απορροφητικότητα σε αυτή την πολύ ευαίσθητη ηλικία; Από ό,τι βρίσκεται γύρω του. Χαοτικά. Και τι υπάρχει γύρω; Αν ανοίξουμε ένα ραδιόφωνο, τι μουσική θα βρούμε ως επί το πλείστον;

— Λαϊκά και ποπ, αλλά υπάρχει και η διάκριση μεταξύ λαϊκού και έντεχνου.
— Θα απέφευγα τον όρο έντεχνο, γιατί η τέχνη είναι πολύ πιο υψηλή. Αν δεχθούμε, λοιπόν, ότι η κλασική μουσική και άλλα είδη σημαντικά απουσιάζουν από το ραδιόφωνο και ότι επίσης η σημερινή κοινωνία στερείται παντελώς αισθητικής, μπορεί κανείς να στηρίξει το ότι δεν υπάρχει σχέση ανάμεσα σε αυτά τα δύο;

— Πώς ορίζετε τη μουσική ως καθοριστικό παράγοντα της αισθητικής;
— Επειδή εισέρχεται δυναμικά στην ψυχή του ανθρώπου. Χωρίς μορφή, αλλά με τεράστια δομή. Αν ένας άνθρωπος, λοιπόν, δεχτεί κάτι το οποίο έχει μια τεράστια αρμονία, αυτή θα εκφράσει και προς τα έξω. Κάποιος που από μικρός βομβαρδίζεται με κάτι που δεν έχει καμία αρμονία και συγχρόνως το σύστημα εκπαίδευσης δεν του παρέχει τη δυνατότητα να επιλέξει, ως ελεύθερος άνθρωπος, αυτό που του αρέσει για να ταυτιστεί, τότε τι γίνεται; Δεν επηρεάζεται από το κατάντημα αυτών που λέγονται τραγουδιστές και περιφέρονται ως είδωλα και που είναι χυδαίο; Από τα σκυλάδικα; Τι περνάμε στις επόμενες γενιές; Ποιος έχει ευθύνη; Εμένα με βρίζουν ως άσχετο. Αυτοί που είναι σχετικοί, γιατί δεν εξεγείρονται; Θα σας πω εγώ το γιατί. Επειδή το κράτος τούς υποστηρίζει. Και διαψεύστε με. Και δεν θέλουν τον εμφύλιο για να μη χαλάσουν τη ζαχαρένια τους.

— Το κράτος;
— Ναι. Απόδειξη ότι οι περισσότεροι έχουν εμπλακεί με την πολιτική έμμεσα ή άμεσα και η πορεία τους εξαρτάται από το τι συμβαίνει εκεί. Το κράτος δεν επιβραβεύει ποτέ τους ανθρώπους που διακρίνονται από μόνοι τους διεθνώς, και όχι μόνο στη μουσική. Επιβραβεύει και επιχορηγεί όσους υπηρετούν τα συμφέροντά του.

— Με ποιο σκεπτικό είπατε ότι η κλασική μουσική είναι πιο κοντά στους αρχαίους Έλληνες;
— Είπα ότι είναι πιο κοντά στον Αριστοτέλη και στον Πλάτωνα παρά ένα ρεμπέτικο ή ένα λαϊκό, γιατί τι είναι μια φούγκα του Μπαχ; Ένα μαθηματικό κατασκεύασμα με μία δομή, η οποία μερικές φορές είναι τρελή. Φτάνει και σε εξάφωνη και κινείται η μία φωνή ανεξάρτητα από την άλλη και συγχρόνως συνυπάρχουν. Ασύλληπτα πράγματα. Μια τέτοια συνύπαρξη όλων αυτών των απείρων δεδομένων και τη συμπύκνωσή τους την κατάφεραν μόνον οι αρχαίοι Έλληνες.

— Και το ρεμπέτικο;
— Στο ρεμπέτικο, όπως και στο λαϊκό, ο ρυθμός είναι πάρα πολύ πλούσιος και δεν αλλάζει. Εκείνα που έχουν αλλάξει είναι το είδος και το ύφος. Το ρεμπέτικο γεννήθηκε σε συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία, σε συγκεκριμένο περιβάλλον. Όταν δεν αντιμετωπίζεται έτσι, αλλά ως ευαγγέλιο, έχω αντίρρηση. Και στο λαϊκό, ο στίχος είναι εκείνος που κυρίως ευθύνεται. Γιατί ο στίχος είναι το μήνυμα.

— Ο Έλληνας νιώθει, όμως, πιο οικεία τα ανατολίτικα ακούσματα από ό,τι την κλασική μουσική.
— Αυτό είναι το τεράστιο λάθος, γιατί η κλασική μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ελλάδα, όσο και το δημοτικό μας τραγούδι. Η κλασική μουσική δημιουργήθηκε από την ιντελιγκέντσια που έφυγε από το Βυζάντιο με την πτώση του, κι εγκαταστάθηκε στην Ιταλία. Όλη η όπερα είναι βασισμένη στην ελληνική μυθολογία. Αυτοί είναι πιο κοντά στην Ελλάδα από ό,τι είμαστε εμείς; Να αποδείξουμε ποιοι είναι Έλληνες, βάσει των αρχαίων που έλεγαν «της ημετέρας παιδείας μετέχοντες»; Εκτός κι αν δεχτούμε ότι ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν έχει σχέση με εμάς. Ας αλλάξουμε τότε και την ονομασία της Ευρώπης που είναι ελληνική. Τι να πω; Πλέουμε στον ωκεανό σαν καρυδότσουφλο. Χωρίς προσανατολισμό πολιτικό, αισθητικό, ανθρώπινο.

— Την έλλειψη αρμονίας που διαπιστώνετε στην Ελλάδα, τη βλέπετε και σε άλλες χώρες;
— Βεβαίως, αλλά οι άλλες χώρες δεν μ' ενδιαφέρουν. Εμείς παρουσιαζόμαστε ως απόγονοι των ένδοξων προγόνων μας, εμείς έχουμε τον άρρηκτο σύνδεσμο της γλώσσας, την οποία προσπαθούν να καταστρέψουν αυτοί οι άξεστοι. Έχουμε ένα αλφάβητο που είναι το ίδιο αιώνες τώρα. Απίστευτο πλεονέκτημα. Αλλά και ευθύνη. Βλέπω τη συνεχή και συστηματική επίθεση στη γλώσσα από κάθε «μεταρρυθμιστή» της Παιδείας, όπως ότι για να είμαστε Ευρωπαίοι να πάμε και στο λατινικό αλφάβητο, όμως για να είμαστε Ευρωπαίοι δεν θέλουμε να πάμε στην κλασική μουσική. Είναι σχιζοφρένεια. Αυτοί οι πολιτικοί πρέπει να κρεμαστούν, γιατί εμείς μεν τους ψηφίσαμε, αλλά εκείνοι χαράζουν την πολιτική και λαμβάνουν τις αποφάσεις.

— Διαβάζετε πολύ;
— Όχι πολύ, η ζωή δεν φτάνει. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει πάντα είναι να μπορώ να παρατηρώ. Και είναι ουσιώδες, γιατί δεν υπάρχουν απαντήσεις, παρά μόνον ερωτήματα. Και ρωτώ: Έλεγαν να απλουστεύσουν την ορθογραφία. Τα φωνήεντα. Αυτοί οι κύριοι ξέρουν ότι στην αρχαιότητα υπήρχε άλλη προφορά για το κάθε φωνήεν; Αν ναι, αντί να καταργήσουμε τα διαφορετικά φωνήεντα, γιατί δεν ψάχνουμε τον ρόλο τους και τη μουσικότητα της γλώσσας τότε; Την προσωδία της; Εύκολο δεν είναι, ούτε λέω ότι θα ξαναβρούμε όσα χάθηκαν μέσα στα χρόνια. Η κοινωνία, όμως, διψά, καθώς όλοι βιώνουμε την απόλυτη κατάντια. Αν υπήρχε πολιτικός που να το έλεγε, στο πλαίσιο μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης, βεβαίως, η πλειοψηφία θα ήταν μαζί του. Υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που θα ήξερε για έναν θησαυρό και δεν θα πήγαινε να ψάξει;

— Καταστρέφουμε τα πάντα, λοιπόν;
— Όχι. Αυτά θα μείνουν αναλλοίωτα. Ό,τι γίνεται τώρα είναι μια παρέμβαση καταστροφική, αλλά ιστορικά απομονωμένη. Ζούμε σε ένα μεταίχμιο ανάμεσα στο σκοτάδι και στο φως, που είναι τόσο κοντά μας όσο και μακριά μας. Χρειάζονται μικρά βήματα με πίστη, ελπίδα και όσο το δυνατόν μεγαλύτερη γνώση, για να επανεκκινηθεί η κοινωνία μας. Και ας μη λέμε ότι είμαστε δημοκρατική κοινωνία, γιατί η δημοκρατία της αρχαίας Αθήνας δεν έχει καμία σχέση με αυτή. Στη δημοκρατία πρέπει να έχουν θέση όλοι και όλα. Όταν κάτι αποκλείεται, δεν υπάρχει δημοκρατία.

— Κύριε Καβάκο, σας ευχαριστώ πολύ!
— Ευχαριστώ κι εγώ!


Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο BHMAgazino στις 29 Αυγούστου 2016, με τίτλο «Λεωνίδας Καβάκος: Η κλασική μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ελλάδα».

Λεωνίδας Καβάκος (Φωτογραφία του Marco Borggreve)
















Δείτε επίσης / See also

Sergei Prokofiev: Violin Concerto No.2 in G minor – Leonidas Kavakos, Mariinsky Theatre Orchestra, Valery Gergiev (HD 1080p)


Sergei Prokofiev: Violin Concerto No.1 in D major – Leonidas Kavakos, Mariinsky Theatre Orchestra, Valery Gergiev (HD 1080p)



Leonidas Kavakos, violin & Yuja Wang, piano

Maurice Ravel: Sonata for violin and piano No.1 in A minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang


Ottorino Respighi: Violin Sonata in B minor – Leonidas Kavakos, Yuja Wang


&

Μαρίτα Παπαρίζου – Αποκλειστική συνέντευξη


Μαρκέλλα Χατζιάνο – Αποκλειστική Συνέντευξη