DSO Live

DSO Live
SATURDAY, MAY 27: Los Angeles: 05:00 PM – Detroit, New York, Toronto: 08:00 PM | SUNDAY, MAY 28: London: 01:00 AM – Paris, Brussels, Berlin, Madrid, Rome: 02:00 AM – Moscow, Kiev, Jerusalem, Athens: 03:00 AM – Beijing: 08:00 AM – Tokyo: 09:00 AM

Wednesday, July 16, 2014

Antonín Dvořák: Symphony No.9 in E minor "From the New World" – Wiener Philharmoniker, Herbert von Karajan

Herbert von Karajan
(April 5, 1908 - July 16, 1989 • 5 Απριλίου 1908 - 16 Ιουλίου 1989)

109th anniversary of his birth  109η επέτειος από τη γέννησή του

Herbert von Karajan was among the most famous conductors of all time – a man whose talent and autocratic bearing lifted him to a position of unprecedented dominance in European musical circles. He was born on April 5, 1908 in Salzburg, Austria, to a cultured Austrian family of Greek descent (their original name was Karajannis). His musical training began at the Mozarteum Conservatory in Salzburg where he studied piano with Franz Ledwenke, theory with Franz Zauer, and composition with Bernhard Paumgartner, who encouraged Karajan to pursue conducting. Karajan graduated from the conservatory in 1926, and continued his studies at the Vienna Academy of Music and Performing Arts, where he studied piano with Josef Hofman and conducting with Alexander Wunderer and Franz Schalk. Karajan's conducting debut came on January 22, 1929, with the Mozarteum Orchestra in Salzburg. Consequently, the young maestro directed a performance of Strauss' Salome at the Salzburg Festspielhaus, and was named principal conductor of the Ulm Stadttheater, where he remained in that capacity until 1934.

The next fourteen years saw the young conductor's reputation grow rapidly. He was named music director of the Aachen Stadttheater (1934-1942), had his debut at the Vienna State Opera (1937), and accepted a position with the Deutsch Grammophon Gesellschaft (1938-1943). In 1939, Karajan was appointed conductor of the Berlin State Opera, and director of the Preussiche Staatskapelle Symphony concerts. In 1948, he was appointed for life, to the position of director of the Chorale Society at the Society of the Friends of Music, in Vienna.

In 1948, Herbert von Karajan also served at the Vienna Symphony Orchestra, the Philharmonia Orchestra, and La Scala, before succeeding Wilhelm Furtwängler as the music director of the Berlin Philharmonic Orchestra – a union that would cement his reputation as one of the world's premier conductors. In 1955, Karajan brought that orchestra to the United States on the first of many international tours. The decade that followed saw Karajan accept several appointments, including those to the Salzburg Festival and the Vienna State Opera. In 1967, Karajan had his Metroplitan Opera debut, conducting a performance of Wagner's Die Walküre, and the same year, founded the Salzburg Easter Festival. In 1968, the Herbert von Karajan Foundation was founded to support the research of "conscious musical perception".

Herbert von Karajan was awarded the "Ring of the Province of Salzburg", Golden Grammophone, Arts Prize (Lucerne), Grand Prix International du Disque, Gold Medal of the Royal Philharmonic Society, German Golden Disc Prize, UNESCO International Music Prize, Olympia Prize of the Onassis Foundation, and multiple Grammophone awards, among others. He was elected to an honorary senate seat at the University of Salzburg. The maestro was also recognized with honorary degrees from a host of universities.

Karajan, along with Akio Morita and Norio Ohga (president and vice-president respectively, of Japanese Sony Group), unveiled and presented the Compact Disc Digital Audio System in 1981. In 1982, Karajan founded Telemondial S.A.M. with Uli Markle, in an effort to document the maestro's illustrious legacy on videotape and laser disc, and to help broaden the scope of "musical expression", through the use of modern technology. In 1984, Karajan recorded the complete Beethoven symphonies with film adaptation, made possible by his own Telemondial. In 1988, Deutsch Grammophone released a collection of one hundred "masterworks" recordings made by the conductor. Herbert von Karajan's discography is impressive to say the least, and will certainly endure in musical arenas, as some of the most valued interpretations of the repertoire available. Herbert von Karajan, often referred to as "general music director of Europe," died in Salzburg of heart failure July 16, 1989.

Source: David Brensilver (allmusic.com)

Ο Χέρμπερτ φον Κάραγιαν γεννήθηκε στις 5 Απριλίου 1908 στο Σάλτσμπουργκ της Αυστροουγγαρίας (σημερινής Αυστρίας) και ήταν γόνος της πλούσιας οικογένειας των Καραγιάννηδων με καταγωγή από την Κοζάνη. Ο προπάππος του, Γεώργιος Ιωάννης Καραγιάννης, ήταν βιομήχανος υφασμάτων στο Χέμνιτζ της Σαξονίας. Για τις υπηρεσίες του προς την Αυλή, ο άρχοντας της περιοχής Φρειδερίκος Αύγουστος Γ' του απένειμε το 1792 τον τίτλο ευγενείας «φον» και ο Κοζανίτης επιχειρηματίας μετέτρεψε το επώνυμό του από Καραγιάννης σε Κάραγιαν.

Παιδί-θαύμα στο πιάνο, ο Χέρμπερτ φον Κάραγιαν έδωσε την πρώτη του συναυλία σε ηλικία πέντε ετών. Από το 1916 έως το 1926 σπούδασε στο Μοτσαρτέουμ του Σάλτσμπουργκ, όπου ενθαρρύνθηκε να ασχοληθεί με τη διεύθυνση ορχήστρας. Πρωτοεμφανίσθηκε ως μαέστρος το 1927 στο Ουλμ και παρέμεινε στην ορχήστρα της γερμανικής αυτής πόλης έως το 1934. Την ίδια χρονιά διηύθυνε για πρώτη φορά τη Φιλαρμονική της Βιένης, με την οποία διατήρησε μια πολύχρονη συνεργασία, παράλληλα με την κύρια απασχόληση του στην Όπερα του Άαχεν.

Η καριέρα του άρχισε να παίρνει την ανιούσα από το 1935, χρονιά που έγινε μέλος του Ναζιστικού Κόμματος. Το όνομά του άρχισε να ακούγεται και εκτός των γερμανικών συνόρων, με εμφανίσεις στο Παρίσι, το Άμστερνταμ, τη Στοκχόλμη και το Βουκουρέστι. Το 1938 ξεκίνησε τη συνεργασία του με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου, που κράτησε ως το τέλος της ζωής του. Την ίδια χρονιά ξεκίνησε η δισκογραφική του παρουσία, υπογράφοντας συμβόλαιο αποκλειστικής συνεργασίας με τη «Ντόιτσε Γκράμοφον». Αν και έλαβε διθυραμβικές κριτικές για τις ερμηνείες του σε έργα του Ρίχαρντ Βάγκνερ, ο Χίτλερ δεν είχε την ίδια γνώμη και διέταξε να μην ξαναεμφανισθεί στο περίφημο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ. Προς στιγμήν φάνηκε να έπεσε σε δυσμένεια, αλλά σώθηκε χάρη στη φιλία του με τον αρχιναζί Χέρμαν Γκέρινγκ.

Στις 22 Οκτωβρίου 1942 παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο την Ανίτα Γκίτερμαν, κόρη ενός πλούσιου βιομήχανου εβραϊκής καταγωγής, έχοντας χωρίσει με την τραγουδίστρια της οπερέτας Έμιλι Χόλγκερλεφ, την οποία είχε παντρευτεί το 1938. Η ενέργεια αυτή κόστισε στον Κάραγιαν την εμπιστοσύνη των Ναζί, όχι όμως και την καριέρα του. Το ζευγάρι χώρισε το 1958, και τον ίδιο χρόνο ο Κάραγιαν ξαναπαντρεύτηκε, αυτή τη φορά με το μοντέλο Ελιέτ Μουρέ, η οποία του χάρισε δύο κόρες, την Ισαβέλα (1960) και την Αραμπέλ (1964).

Μετά τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κάραγιαν έδωσε την πρώτη του συναυλία το 1946 στη Βιένη με τη Φιλαρμονική της πόλης, αλλά σύντομα οι σοβιετικές αρχές κατοχής τού απαγόρευσαν να διευθύνει, λόγω του «ναζιστικού» του παρελθόντος. Οι εις βάρος του ανακρίσεις δεν έδειξαν τίποτα το μεμπτό και ο Κάραγιαν αποδόθηκε λευκός στην κοινωνία. Το 1951 και το 1952 επανεμφανίστηκε στο Μπαϊρόιτ, ενώ το 1955 διορίστηκε ισόβιος μουσικός διευθυντής στη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου, διαδεχόμενος τον Βίλχελμ Φουρτβένγκλερ.

Από το 1957 ανέλαβε και την καλλιτεχνική διεύθυνση της Κρατικής Όπερας της Βιένης, παράλληλα με τις εμφανίσεις του με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιένης. Το 1967 ίδρυσε το Πασχαλινό Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ, που αποτέλεσε πόλο έλξης για την ευρωπαϊκή υψηλή κοινωνία. Άλλωστε και ο ίδιος, ως ένας μαέστρος-σταρ, ήταν επίλεκτο μέλος αυτής της κοινωνίας. Μέχρι το θάνατό του στις 16 Ιουλίου 1989, συνέχιζε να διευθύνει και να ηχογραφεί ακατάπαυστα.

Ο Χέρμπερτ φον Κάραγιαν θεωρείται ο κορυφαίος μαέστρος του 20ού αιώνα. Οι μουσικές του ερμηνείες χαρακτηρίζονταν για την ακρίβειά τους, ενώ ο ήχος του, στιλπνός, ραφιναρισμένος και υπολογισμένα αισθησιακός, μπορούσε να ταιριάξει με κάποιες υφολογικές διαφοροποιήσεις από τον Μπαχ ως τον Στραβίνσκι. Πολλοί μίλησαν για τον «ήχο Κάραγιαν» και μεγάλη μερίδα κριτικών τον επέκρινε γι' αυτό. Ηχογράφησε έργα όλων των μεγάλων κλασικών και ρομαντικών συνθετών και ανέδειξε το έργο συνθετών που έδρασαν το πρώτο μισό του 20ού αιώνα.

Ο Κάραγιαν θεωρείται από τους πρωτοπόρους των ηχογραφήσεων και πάντα έδινε μεγάλη σημασία σε κάθε καινοτομία. Είχε καθοριστική συμβολή στην εξέλιξη και την επικράτηση του CD με το αναμφισβήτητο κύρος που διέθετε στους μουσικούς κύκλους τη δεκαετία του '80. Στην πολύχρονη καριέρα του πούλησε γύρω στα 200 εκατομμύρια δίσκους.

Μελανό σημείο στην καριέρα του παραμένει η συνεργασία του με το ναζιστικό καθεστώς, όταν άλλοι διακεκριμένοι συνάδελφοί του προτίμησαν την εξορία από τον συμβιβασμό (Μπρούνο Βάλτερ, Αρτούρο Τοσκανίνι και Έριχ Κλάιμπερ). Ακόμη και οι επικριτές του, ωστόσο, συμφωνούν ότι δεν ήταν ιδεολογικοί οι λόγοι, αλλά επαγγελματικοί. Ο Κάραγιαν δεν θα έβαζε ποτέ και τίποτα πιο πάνω από την καριέρα του. Πάντως, μεταπολεμικά πολλοί σημαντικοί μουσικοί, όπως οι Άιζαακ Στερν, Άρθουρ Ρούμπινσταϊν και Γιτζάκ Πέρλμαν, αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί του.

Πηγή: sansimera.gr

Antonín Dvořák (1841-1904)

♪ Symphony No.9 in E minor, Op.95 "From the New World" (1893)

i. Adagio – Allegro molto

ii. Largo
iii. Scherzo. Molto vivace
iv. Allegro con fuoco

Wiener Philharmoniker

Conductor: Herbert von Karajan

Wiener Musikverein, 1985


First publication: July 16, 2014 – Last update: April 5, 2017

In 1892, when Antonín Dvořák agreed to direct the National Conservatory in New York, he understood that his position involved more than running a music school. He wrote to a Czech friend, "The Americans expect great things of me. I am to show them the way into the Promised Land, the realm of a new, independent art, in short a national style of music!... This will certainly be a great and lofty task, and I hope that with God’s help I shall succeed in it. I have plenty of encouragement to do so".

Dvořák recognized two main sources that could provide the indigenous flavor for an "American" school of composition: Native American and African-American traditions. His understanding of Indian culture was indirect, gleaned from his reading of Longfellow's epic poem The Song of Hiawatha (1855) and from "Native" melodies that appeared in heavily edited songbooks published by Eurocentric scholars. Dvořák did have the benefit of more direct contact with African-American music through a student at the conservatory, Harry Burleigh, a singer and composer who had learned spirituals from his grandfather, a freed slave. Burleigh sang the spirituals to Dvořák, who saw in those melodies a particularly rich wellspring for American concert music.

Dvořák noted essential similarities between Indian and African-American musical traditions, qualities he recognized in Scottish tunes as well. The shared trait among these styles – and folk music from around the world, to a varying extent – was the use of the pentatonic mode, as opposed to the major and minor scales of European art music. (An easy way to hear the contrast is on a piano: the black keys form a pentatonic mode, while the white keys form a major scale.)

Dvořák let those folk influences filter through the symphony he composed in New York. The work debuted at Carnegie Hall on December 16, 1893, with the New York Philharmonic conducted by Anton Seidl. At the time, Dvořák numbered the symphony as his fifth, having disavowed several early works. It was actually his ninth and final symphony, and modern practice reflects that numbering. The subtitle, "From the New World", was Dvořák's own.

Despite the subtitle, the Symphony's first movement is as much from the "Old World" as from the New. The main theme, a leaping motive sounded by the horns at the start of the Allegro molto section, becomes a building block for adventurous exploration, appearing in this movement and later in the Symphony. This musical treatment owes more to Brahms (who mentored Dvořák) and Beethoven than American folk music. A contrasting major-key theme, first heard in the flute, introduces a more pastoral flavor.

The Largo second movement reflects the spirituals Dvořák learned from his African-American student, and it provides the English horn with its most endearing solo passage in the orchestral repertoire. Later, with the addition of lyrics by William Arms Fisher, this quasi-spiritual theme became the song "Goin' Home".

The third movement fulfills the traditional function of a symphonic scherzo, in the mold of Beethoven and Mendelssohn, while also tying the work together with quotations from the two preceding movements. According to Dvořák, a wedding scene from The Song of Hiawatha served as inspiration for this festive music.

The finale, like the opening movement, blends "Old World" themes and construction with glints of modal "New World" material, including sophisticated juxtapositions of the Symphony's earlier highlights. As the Czech composer duly acknowledged, "I should never have written the Symphony ‘just so’ if I hadn't seen Americ".

Source: Aaron Grad, 2016 (laphil.com)

Η Συμφωνία αρ. 9 σε Μι ελάσσονα, με υπότιτλο «Του Νέου Κόσμου», είναι το κορυφαίο έργο του Τσέχου συνθέτη Αντονίν Ντβόρζακ. Θεωρείται από τα σημαντικότερα έργα της συμφωνικής μουσικής και είναι η πιο γνωστή «Ενάτη», μετά από αυτήν του Μπετόβεν.

Στα τέλη του 19ου αιώνα ο Αντονίν Ντβόρζακ ήταν ένας καθιερωμένος συνθέτης, με συχνές μετακλήσεις στα μεγάλα μουσικά κέντρα της Ευρώπης για να διευθύνει έργα του. Το 1892 δέχθηκε πρόσκληση να αναλάβει τη διεύθυνση του Εθνικού Ωδείου της Νέας Υόρκης, με ετήσιο μισθό 15.000 δολάρια. Είπε αμέσως το «ναι» και έκανε το μεγάλο ταξίδι στον Νέο Κόσμο, αφού οι αποδοχές του θα ήταν κατά 20 φορές υψηλότερες από τις απολαβές του στην Ευρώπη.

Παράλληλα με τα διοικητικά και εκπαιδευτικά του καθήκοντα, στη Νέα Υόρκη συνέχισε να συνθέτει. Τον Ιανουάριο του 1893 άρχισε να γράφει την Ένατη συμφωνία του, την οποία ολοκλήρωσε τον Μάιο του ίδιου χρόνου, λίγο προτού φύγει με την οικογένειά του για διακοπές στο Σπίλβιλ της Αϊόβα, όπου υπήρχε μια τσεχική κοινότητα. Η πρεμιέρα του έργου του δόθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1893 στο Κάρνεγκι Χολ με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης, υπό τη διεύθυνση του φίλου του, μαέστρου Άντον Σεντλ.

Ο συνθέτης ενθουσιάστηκε από την υποδοχή της μουσικόφιλης Νέας Υόρκης στο έργο του και έγραψε στον εκδότη του: «Οι εφημερίδες είπαν ότι κανένας συνθέτης δεν γνώρισε τέτοιο θρίαμβο. Το Κάρνεγκι Χολ ήταν γεμάτο από μέλη της καλής κοινωνίας της Νέας Υόρκης. Το ακροατήριο χειροκρότησε τόσο πολύ, σαν να βρισκόταν στην αίθουσα βασιλιάς, αναγκάζοντάς με να υποκλιθώ πολλές φορές από το θεωρείο όπου καθόμουν».

Η «Ενάτη» του Ντβόρζακ είναι γραμμένη για δύο φλάουτα, πίκολο, δύο όμποε, δύο κλαρινέτα, δύο φαγκότα, τέσσερα κόρνα, δύο τρομπέτες, τρία τρομπόνια, τούμπα, τύμπανα, κύμβαλα, τρίγωνο, βιολιά, βιόλες, βιολοντσέλα και κοντραμπάσα. Αποτελείται από τέσσερα μέρη.

Η εισαγωγή του πρώτου μέρους είναι αργή, αλλά σύντομα γίνεται απειλητική και ανοίγει το δρόμο σε ένα πολύ δραματικό κυρίως τμήμα. Το δεύτερο μέρος με το περίφημο σόλο του αγγλικού κόρνου, είναι κατά βάση λυρικό, αν και περιλαμβάνει στιγμές μεγάλης έντασης. Το Scherzo της Ενάτης του Μπετόβεν έχει επηρεάσει εμφανώς το Scherzo του έργου, αλλά το κυρίως θέμα παραπέμπει στον φυσικό κόσμο του Μπέντριχ Σμέτανα ("Má Vlast"– «Η πατρίδα μου»), ενώ το ζεστό μελωδικό τρίο είναι προϊόν καθαρής έμπνευσης του Ντβόρζακ. Το θερμό και μερικές φορές βίαιο φινάλε περιλαμβάνει στοιχεία λαϊκών χορών, που πηγάζουν από τα τρία προηγούμενα μέρη, αλλά έχει νέο, δροσερό, μελωδικό υλικό. Στο τέλος μιας μεγάλης κορύφωσης, η τελευταία συγχορδία της Συμφωνίας χάνεται στο πουθενά.

Ο Ντβόρζακ είχε ενδιαφερθεί και μελετήσει τη μουσική των Ινδιάνων και των μαύρων της Αμερικής. Σε μια προφητική δήλωσή του, άμα τη αφίξει του στη Νέα Υόρκη, είχε πει: «Είμαι πεπεισμένος ότι η μελλοντική μουσική αυτής της χώρας θα προέλθει από τις μελωδίες των νέγρων».

Πολλή κουβέντα είχε γίνει για τους «αμερικανικούς σκοπούς» που ακούγονται στην «Ενάτη». Μερικοί βρήκαν αντηχήσεις λαϊκών τραγουδιών, όπως τα "Yankee Doodle" και "Swing Low, Sweet Chariot". Ο ίδιος φρόντισε να ξεκαθαρίσει το θέμα από την αρχή: «Είναι ανοησίες τα όσα λέγονται για «ινδιάνικα» και «αμερικανικά» θέματα, είναι ψέματα. Προσπάθησα μόνο να συνθέσω στο πνεύμα των λαϊκών αμερικανικών μελωδιών» έγραφε σ' έναν μαθητή του. Και σε μια συνέντευξή του στην εφημερίδα "New York Herald", δήλωσε: «Έγραψα τα δικά μου θέματα, ενσωματώνοντας σε αυτά χαρακτηριστικά της μουσικής των Ινδιάνων, χρησιμοποιώντας τα θέματά της ως μοτίβα».

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις ΗΠΑ έγραψε ένα ακόμη σπουδαίο έργο του, το «Κοντσέρτο για βιολοντσέλο και ορχήστρα σε Σι ελάσσονα, έργο 104». Ο Ντβόρζακ επέστρεψε στην Πράγα το 1895 και αφιέρωσε τις δημιουργικές του δυνάμεις στη σύνθεση όπερας. Στην αγαπημένη του πόλη γινόταν άλλος άνθρωπος, μιλούσε τη γλώσσα του και απολάμβανε τις απλές χαρές της ζωής.

Πηγή: sansimera.gr

See also

Antonín Dvořák: Symphony No.9 in E minor "From the New World" – New York Philharmonic, Alan Gilbert (HD 1080p)

No comments:

Post a Comment