Ilya Rashkovskiy

Ilya Rashkovskiy
Ilya Rashkovskiy (b. 1984), pianist

Saturday, November 01, 2014

Μαρκέλλα Χατζιάνο – Αποκλειστική Συνέντευξη

Η κορυφαία Ελληνίδα μεσόφωνος Μαρκέλλα Χατζιάνο μιλάει εκ βαθέων στον Αλέξανδρο Αρβανιτάκη, σε μία αποκλειστική συνέντευξη για το Blog "Faces of Classical Music".














AA: Θα πρότεινα να ξεκινήσουμε τη συνομιλία μας κάπως αντίστροφα από ό,τι συνηθίζεται και να σας ρωτήσω, ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

ΜΧ: «Μελλοντικά σχέδια», δύο λέξεις που με βγάζουν από την επιζητούμενη εσωτερική ηρεμία και διάθεση για εκτίμηση της απόλυτα μοναδικής παρούσας στιγμής. Δεν τις χρησιμοποιώ συχνά αυτές τις λέξεις, γιατί χάνω την επικοινωνία με ό,τι ουσιώδες αισθάνομαι. Όμως, δεν σταματώ να ονειρεύομαι το σμίξιμο της μουσικής που διαλέγω να ερμηνεύω, με την ιδέα μιας ειρηνικής συνύπαρξης όλων των ανθρώπων στον πλανήτη μας· την τέχνη ως προσφορά χωρίς υλικές απολαβές, με στόχο την ανθρώπινη πνευματική εξέλιξη και αλληλεγγύη. Πειραματίζομαι συνεχώς και ασταμάτητα με τη φωνή, το ρεπερτόριο, την έκφραση και την ερμηνεία, χωρίς φόβο για τη διατήρηση αυτού που δημιούργησα καλλιτεχνικά στο παρελθόν, ή ακόμη και χθες... και συνεχίζω να δημιουργώ.

ΑΑ: Σε μία συζήτησή μας πριν λίγο καιρό, είχατε αναφέρει κάτι που μου είχε κάνει εντύπωση τότε, και μου το θύμισε τώρα πάλι η απάντησή σας, ότι ο χρόνος έχει σταματήσει πλέον να παίζει ιδιαίτερο ρόλο στη ζωή σας και ότι η σύλληψη του χρόνου από τότε που ήσασταν μικρό παιδί δεν είχε ποτέ για σας ιδιαίτερη σημασία. Μιλήστε μου λίγο περισσότερο για τη σχέση σας με το χρόνο.

ΜΧ: Ο χρόνος παίρνει μορφή μόνο όταν μπορώ να τον χρησιμοποιώ σε ό,τι ωφελεί την αρμονική συνύπαρξη με τον συνάνθρωπο. Όλα όσα δύο ή περισσότεροι άνθρωποι συμφωνούν να βιώσουν την ίδια στιγμή (πρωινό ξύπνημα για τα σχολικά χρόνια ή αργότερα για την εργασία, ραντεβού, εξετάσεις, γιορτές, πρόβες, παραστάσεις κλπ), με σεβασμό στην ύπαρξη του άλλου όσο και στον εαυτό τους, είναι αυτά που καθορίζουν το χρόνο για εμένα. Σε όλες τις άλλες επαφές μαζί του, από μικρό παιδί δεν είχα ποτέ τη δυνατότητα να τον καταγράψω σε ώρες, ημέρες, εβδομάδες... γιατί αυτό μου περιόριζε το οξυγόνο που ανέπνεα, με γέμιζε με μη αναγνωρίσιμους φόβους και με αποξένωνε από το φυσικό. Η σύλληψη και η κατανόηση της ιδέας πως ό,τι υπάρχει μέσα στο χρόνο ολοκληρώνεται δημιουργικά όταν περιέχει ελευθερία και δυνατό συναίσθημα, είναι ο οδηγός μου στην τέχνη και τη ζωή. Η απόλυτη εκτίμηση της παρούσας στιγμής, αλλάζει την αίσθηση, την εστίαση και τη διάσταση του καταγεγραμμένου χρόνου που, διαφορετικά, καταστρέφει τη διάθεση για φυσική έκφραση στον καλλιτέχνη αλλά και τον κάθε άνθρωπο.

Η Μαρκέλλα Χατζιάνο με την κόρη της Αλεξάνδρα Larson















ΑΑ: Ζείτε μόνιμα στη Νεμπράσκα των Ηνωμένων Πολιτειών, με τον σύζυγό σας, πιανίστα Στίβεν Λάρσον, και τη δεκαπεντάχρονη κόρη σας Αλεξάνδρα, ταλαντούχα βιολονίστρια η οποία έχει κερδίσει ήδη αρκετές σημαντικές διακρίσεις και βραβεία. Αν συνυπολογίσετε την πολύ επιτυχημένη καριέρα σας, αισθάνεστε ότι έχετε καταφέρει να πραγματοποιήσετε στη ζωή σας ό,τι ακριβώς επιθυμούσατε;

ΜΧ: Η ζωή είναι μία συνεχής επιθυμία... Οι επιθυμίες μας συνυπάρχουν με την κάθε μας αναπνοή. Νιώθω μεγάλη πληρότητα και ευγνωμοσύνη για όλα όσα συνέβησαν και συμβαίνουν στην προσωπική και καλλιτεχνική μου ζωή. Με αυτήν την τεράστια αγάπη και αφοσίωση στην τέχνη, έφτασα πολύ κοντά στο να ακολουθήσω μία σχεδόν μοναστική ζωή. Ο Στίβεν και η Αλεξάνδρα άλλαξαν αυτήν την πορεία και την εμπλούτισαν πέρα από κάθε φαντασία... Οι επιθυμίες συνεχίζουν να υπάρχουν με μεγαλύτερη συνειδητοποίηση και ουσιαστική διάθεση προσφοράς.

ΑΑ: Αναφέρεστε συχνά σε έννοιες όπως συνύπαρξη, αλληλεγγύη, αφοσίωση, προσφορά... Είστε πολιτικοποιημένο άτομο; Ασχολείστε ενεργά με τα κοινά; Έχετε κάποιου είδους δραστηριότητα σε οργανώσεις ή κινήματα, πχ. για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προστασία του περιβάλλοντος κλπ;

ΜΧ: Η ενεργή πολιτικοποίηση ανέκαθεν μας έχει οδηγήσει και εξακολουθεί να μας οδηγεί σε φανατισμό και συνεχείς πολέμους, επικεντρώνοντας σε όλα όσα μας χωρίζουν παρά σε εκείνα που μας ενώνουν, με σχεδόν απόλυτο έλεγχο και καθοδήγηση από τον ανδρικό πληθυσμό του πλανήτη. Η πανοπλία των δυνάμεων που έχουμε δώσει αθέλητα ή ηθελημένα σε πολιτικούς να παίρνουν αποφάσεις για τη ζωή και το θάνατό μας μέσω πολέμων και κατακτήσεων, μας έχει οδηγήσει όλους, άνδρες, γυναίκες και παιδιά σε πλήρες αδιέξοδο. Χωρίς κανένα συνειδητό έλεγχο για το ποιοι είμαστε και με όλο το πάθος να επιβληθούμε στον πρώτο άνθρωπο που βρίσκεται κοντά μας αλλά και σε πολλούς περισσότερους. Δεν μπορώ να συμμετέχω σε ιδεολογήματα που επανειλημμένα αποδεικνύεται πως χειραγωγούν τον κόσμο έτσι ώστε να πιστεύει ότι ο μόνος τρόπος για επιβίωση είναι η έχθρα μεταξύ των λαών για υλικές και εδαφικές κατακτήσεις. Η ιστορία επαναλαμβάνεται χωρίς διακοπή και ιδιαίτερες αλλαγές. Το πνεύμα ασφυκτιά. Όχι, δεν μπορώ να είμαι πολιτικοποιημένη. Η προσφορά της τέχνης μου μέσω της φωνής μου για πραγματικά φιλανθρωπικούς σκοπούς είναι πάντα διαθέσιμη αφιλοκερδώς. Το να μιλήσω όμως για αυτές τις δραστηριότητές μου, θα ήταν για μένα σαν να μην έχουν υπάρξει ποτέ.

ΑΑ: Πριν από μερικά χρόνια είχατε ξεκινήσει την αναπαλαίωση του σπιτιού σας εδώ στη Νεμπράσκα, έχοντας στόχο να δημιουργήσετε έναν πολυχώρο με βιβλιοθήκη, θέατρο και αίθουσες όπου νέοι καλλιτέχνες θα μπορούσαν να μελετήσουν μουσική, να δώσουν ρεσιτάλ ή να παρακολουθήσουν κάποια master class.

ΜΧ: Η αναπαλαίωση συνεχίζεται με πιο αργούς ρυθμούς αλλά με πολλή αισιοδοξία.

ΑΑ: Ποια θεωρείτε πως είναι τα σημαντικότερα πράγματα που έχετε κάνει, σε επαγγελματικό επίπεδο, τα τελευταία χρόνια;

ΜΧ: Όλα όσα με έχουν οδηγήσει στην παρούσα δημιουργική στιγμή είχαν την αφετηρία τους στην απόφασή μου να σταματήσω την ενεργή καριέρα μου για πέντε περίπου χρόνια. Η εσωτερική ανάγκη να βρω καινούργιους τρόπους έκφρασης στην τέχνη και να πειραματιστώ με την έκταση της φωνής και το ρεπερτόριο, είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σταθμούς της πορείας μου τα τελευταία χρόνια.

Η Μαρκέλλα Χατζιάνο ως Διδώ στους «Τρώες» του Εκτόρ Μπερλιόζ






















ΑΑ: Ένα από τα χαρακτηριστικά της φωνής σας είναι ότι εκτείνεται πέρα από τα συνήθη όρια της φωνής μιας mezzo-soprano. Έχετε ερμηνεύσει τους δυσκολότερους και πιο απαιτητικούς ρόλους στην όπερα, όπως αυτόν της Διδούς στους «Τρώες» του Μπερλιόζ, έχετε τραγουδήσει lieder του Μάλερ και τραγούδια Γάλλων συνθετών, έχετε κάνει μια από τις καλύτερες ηχογραφήσεις του «Ρέκβιεμ» του Βέρντι, με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου υπό τον Richard Hickox, έχετε συνεργαστεί με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου και πρόσφατα δεν διστάσατε να τραγουδήσετε ακόμη και ποπ. Έχω την εντύπωση ότι μας επιφυλάσσετε μια πολύ μεγάλη έκπληξη.

ΜΧ: Βρίσκομαι σε ένα οριακό σημείο κατανόησης της ανθρώπινης φωνής και των απεριόριστων δυνατοτήτων που περικλείει. Η ελευθερία έκφρασης μέσα από τις οκτάβες είναι εξωκοσμική. Η εύνοια να τραγουδώ έργα που με εμπνέουν και με αγγίζουν ψυχικά, έχει κρατήσει την πόρτα της τεχνικής και της δημιουργίας ανοιχτή. Ο συνεχής πειραματισμός και οι προκλήσεις με διαφορετικές μουσικές φόρμες που με εκφράζουν τη συγκεκριμένη στιγμή, καθώς και η έλλειψη καταγραφής του χρόνου, αποτελούν πηγές έμπνευσης. Από τους αρχαίους Πέρσες, Κινέζους, Ινδούς, Βουδιστές, Αιγύπτιους, Έλληνες και Εβραίους έχουμε μιαν απίστευτα πλούσια πηγή μουσικών γνώσεων για τους τρόπους χρήσης του ήχου, μαθηματικών και πνευματικών αναλύσεων αυτού, και της δύναμης των δονήσεων που εμπλουτίζουν και φορτίζουν το σύμπαν. Αισθάνομαι πως δεν έχω άλλο δρόμο να «περπατήσω» παρά αυτόν που γεφυρώνει το παρελθόν – το οποίο εκφράζεται σαν μία δυνατή διαίσθηση, την παρούσα στιγμή, φορτισμένη με το πάθος για τη συντριβή του εγώ και την ανακάλυψη του πυρήνα μου – και το άγνωστο μέλλον, με την ελπίδα πως θα έχω την ευκαιρία να δημιουργήσω χωρίς περιορισμούς τεχνικούς, φωνητικούς και εκφραστικούς. Η αναζήτησή μου μέσα στην τέχνη αυτή τη στιγμή έχει ρίζες στην έκφραση ιδανικών που έχουν την πύρινη φλόγα τους επικεντρωμένη στον άνθρωπο.

Η Μαρκέλλα Χατζιάνο ως Δαλιδά
στην όπερα «Σαμψών και Δαλιδά» του Καμίγ Σαιν-Σανς
















ΑΑ: Ήλπιζα πως ίσως μου αποκαλύπτατε κάποιο σχέδιό σας ή έστω την επιδίωξή σας να ερμηνεύσετε στο άμεσο μέλλον κάποιον συγκεκριμένο οπερατικό ρόλο. Στην μέχρι τώρα καριέρα σας έχετε ερμηνεύσει, όπως ανέφερα και πιο πριν, σπουδαίους και πολύ απαιτητικούς ρόλους. Υπάρχει ένας ρόλος που πάντα επιθυμούσατε αλλά για κάποιους λόγους δεν τον ερμηνεύσατε ποτέ; Ή, ακόμη, ένας ρόλος που τον έχετε ερμηνεύσει αλλά θα θέλατε να επιστρέψετε πάλι σ' αυτόν κάτω από διαφορετικές ίσως συνθήκες;

ΜΧ: Δαλιδά («Σαμψών και Δαλιδά» του Σαιν-Σανς) , Άμνερις («Αΐντα» του Βέρντι) και Έμπολι («Ντον Κάρλος» του Βέρντι) είναι συναρπαστικοί ρόλοι που συνεχίζω να αγαπώ και να τραγουδώ. Ιουδήθ («Ο πύργος του Κυανοπώγωνα» του Μπάρτοκ), Διδώ («Οι Τρώες» του Μπερλιόζ), Λαίδη Μάκμπεθ («Μάκμπεθ» του Βέρντι) και Ηλέκτρα («Ηλέκτρα» του Θεοδωράκη) είναι μερικοί από τους ρόλους που θέλω να ερμηνεύσω και πάλι ή για πρώτη φορά. Ανέκαθεν με ενδιέφερε να ερμηνεύω σύγχρονες, πρωτότυπες συνθέσεις, όπως του Βαγγέλη Παπαθανασίου και του  Styvyn. Όσο για τα μελλοντικά σχέδια για τα οποία με ρωτάτε, το μόνο που μπορώ να πω είναι πως τα άμεσα έχουν σχέση με τη χρήση της φωνής σε πρωτότυπες συνθέσεις.

ΑΑ: Έχετε συνεργαστεί με σημαντικούς σκηνοθέτες, κορυφαίους αρχιμουσικούς και σπουδαίους σολίστες. Υπάρχει μια τέτοια συνεργασία για την οποία διατηρείτε ακόμη τις καλύτερες εντυπώσεις;

ΜΧ: Ο αριθμός εξαιρετικών καλλιτεχνικών συναντήσεων και εντυπώσεων είναι πολύ υψηλός. Πολύ δύσκολο να διαλέξω μία συνεργασία μεταξύ πολλών εξίσου σημαντικών. Εάν πρέπει να μοιραστώ μία μαζί σας, θα έλεγα αυτήν με τον Robert Wilson στην τότε καινούργια σκηνοθεσία του «Πύργου του Κυανοπώγωνα» του Μπέλα Μπάρτοκ στο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ.

Robert Wilson, Robert Hale και Μαρκέλλα Χατζιάνο

















ΑΑ: Παρακολουθείτε συχνά όπερα; Θεωρείτε ότι έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στο λυρικό θέατρο μέσα σε αυτά τα λίγα χρόνια που έχετε σταματήσει, όπως είπατε, την ενεργή σας καριέρα;

ΜΧ: Ναι, παρακολουθώ συχνά ζωντανές παραστάσεις. Όλα τα είδη της τέχνης εξελίσσονται ραγδαία. Είναι σαν να με ρωτάτε για τη ζωή την ίδια... Τίποτα δεν σταματά ενώ ταυτόχρονα όλα αλλάζουν. Νόμος της φύσης. Αδιάλειπτη ροή και εξέλιξη. Στον λυρικό χώρο, η πρώτη περίοδος των μεγάλων κλασικών τραγουδιστών, στους οποίους επικεντρωνόταν το βάρος της παράστασης, έκλεισε, με καλλιτέχνες όπως οι Kirsten Flagstad, Leontyne Price, Birgit Nilsson, Leonie Rysanek, Cesare Siepi, Nicolai Gedda, Maria Callas, κ.ά. Η δεύτερη περίοδος συνεχίστηκε με το επίκεντρο να στρέφεται στους διευθυντές ορχήστρας. Η τρίτη περίοδος έφερε στο επίκεντρο τους σκηνοθέτες και καλλιτεχνικούς διευθυντές και τελικά οδήγησε στον παρόντα μετασχηματισμό της όπερας σε θεατρική παράσταση, πολλές φορές με εξαιρετικά εύηχους, εκφραστικούς και εμφανίσιμους καλλιτέχνες. Όπως το iPhone έχει την ικανότητα πολλαπλών λειτουργιών, έτσι κι εμείς οι καλλιτέχνες βρισκόμαστε σε μία παραπλήσια κατεύθυνση. Ίσως να βρεθεί και κάποια καινούργια ονομασία να αναπληρώσει τον τίτλο «τραγουδιστής της όπερας». Βέβαια, μπορώ να πω πως ακόμη, παρότι οι επιρροές είναι ισχυρές, έχουμε τη δυνατότητα επιλογής.

Markella Hatziano, "Appassionata"






















ΑΑ: Η ζωγραφική είναι ένα ακόμη από τα ενδιαφέροντά σας. Έχετε δημιουργήσει μια σειρά από πολύ ξεχωριστά και πρωτότυπα έργα που αν έπρεπε να τα κατατάξουμε κάπου, μάλλον θα επιλέγαμε τον αμερικανικό εξπρεσιονισμό. Μιλήστε μου, αν θέλετε, γι' αυτή την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα καλλιτεχνική πλευρά σας.

ΜΧ: Τι μπορώ να πω για μια από τις πλέον φυσικές εκφράσεις ανθρώπινης επικοινωνίας. Η ανάγκη να εκφράσω συναισθήματα που δυσκολεύονται να αποτυπωθούν με λόγια, με οδήγησε στη δημιουργία των ζωγραφικών μου έργων. Σε απόλυτη σιωπή, αυτά τα συναισθήματα και οι σκέψεις μετουσιώνονται με τη βοήθεια των χρωμάτων σε μία σχεδόν απόλυτη ελευθερία και μία χωρίς κανέναν περιορισμό έκφραση. Δεν έχω τη δυνατότητα να σταθώ σαν κριτής απέναντι στα έργα μου, αν και προσπάθησα. Εκεί που τελειώνει το συναίσθημα και σταματά η ενέργεια να περνά από το χέρι στο πινέλο, εκεί τελειώνει η δημιουργία. Αυτή την πολύτιμη ελευθερία την παραδίδω νοερά στον θεατή με την ελπίδα να συνεχίσει την εξερεύνηση...

Μίκης Θεοδωράκης και Μαρκέλλα Χατζιάνο
















ΑΑ: Η Ελλάδα πόσο σημαντικό ρόλο κατέχει στην καρδιά και στις σκέψεις σας;

ΜΧ: Είμαι ένα με τη χώρα μου. Πολύ δυνατά και ουσιαστικά υπερήφανη και γεμάτη από το πνεύμα της Κλασικής περιόδου με τα υψηλά πολιτιστικά, επιστημονικά και καλλιτεχνικά επιτεύγματα. Οι μεγάλοι στοχαστές και διδάσκαλοι της κλασικής εποχής θεμελίωσαν, οριοθέτησαν και εισήγαγαν την ορθολογική σκέψη και τη λογική, στις οποίες η Δύση στήριξε την ανάπτυξη του πολιτισμού της. Σε αυτήν την Ελλάδα ανήκω και θα είμαι πνευματικά δεμένη έως την τελευταία μου πνοή. Αρνούμαι να συμμετέχω σε αρνητικές σκέψεις, παρότι γνωρίζω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο τόπος μου. Έχουμε τις πνευματικές ικανότητες να επανασυνδεθούμε και να επικοινωνήσουμε με το ακατάλυτο πνεύμα των δασκάλων μας, χωρίς εγωισμούς και φοβίες, ανεξάρτητοι και ελεύθεροι ηγετών. Η ενέργεια ψυχής που εισπράττω και στέλνω είναι ασύλληπτη... έστω και από μακριά...

ΑΑ: Κυρία Χατζιάνο, σας ευχαριστώ πολύ για τη συνομιλία που είχαμε. Ελπίζω να μας δοθεί η δυνατότητα να μιλήσουμε σύντομα και πάλι, στην Ελλάδα αυτή τη φορά, με την ευκαιρία ίσως μιας σημαντικής εμφάνισής σας.

ΜΧ: Και εγώ σας ευχαριστώ, και εύχομαι πραγματικά να μας δοθεί αυτή η δυνατότητα.


Νεμπράσκα, Οκτώβριος 2014

Συνέντευξη: Αλέξανδρος Αρβανιτάκης

Πρώτη δημοσίευση: 1η Νοεμβρίου 2014 – First publication: November 1, 2014
Δεύτερη δημοσίευση: 30 Ιουνίου 2015 – Second publication: June 30, 2015

Επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα της Μαρκέλλας Χατζιάνο – Visit the official website of Markella Hatziano

Η Μαρκέλλα Χατζιάνο ως Δαλιδά
στην όπερα «Σαμψών και Δαλιδά» του Καμίγ Σαιν-Σανς
















José Cura και Μαρκέλλα Χατζιάνο
















Η Μαρκέλλα Χατζιάνο ως Τζιοβάνα Σέιμουρ
στην «Άννα Μπολένα» του Γκαετάνο Ντονιτσέττι


































Η Μαρκέλλα Χατζιάνο ως Άννα Μπολένα
στην ομώνυμη όπερα του Γκαετάνο Ντονιτσέττι























Η Μαρκέλλα Χατζιάνο ως Ιουδήθ
στον «Πύργο του Κυανοπώγωνα» του Μπέλα Μπάρτοκ















Η Μαρκέλλα Χατζιάνο μετά την παράσταση

















Δείτε επίσης – Watch also

Giuseppe Verdi: Messa da Requiem – Michèle Crider, Markella Hatziano, Gabriel Sadé, Robert Lloyd, London Symphony Chorus & Orcherstra, Richard Hickox (Audio video)

Manolis Kalomiris: Song Cycles – Markella Hatziano, Steven Larson (Audio video)

Maurice Ravel: Shéhérazade – Markella Hatziano, Steven Larson (Audio video)

Franz Liszt: Songs – Markella Hatziano, Steven Larson (Audio video)

Μαρίτα Παπαρίζου – Αποκλειστική συνέντευξη

No comments:

Post a Comment